Wat er veranderde toen ik mijn werk anders organiseerde
Toen ik eenmaal begreep dat mijn uitstelgedrag geen luiheid was, maar een signaal van perfectionisme en angst, ontstond er ruimte. Ruimte om mezelf niet meer continu te veroordelen. Wat er veranderde toen ik mijn werk anders organiseerde, het verhaal van Rutger.
Eerlijk is eerlijk: alleen mild zijn was niet genoeg.
Rutger vertelt:
Want ook met meer zelfcompassie bleef mijn hoofd vol, mijn takenlijst lang en mijn energie onvoorspelbaar. Ik merkte: als mijn werkomgeving chaotisch is, wordt mijn hoofd dat ook. En als alles even belangrijk lijkt, raak ik alsnog verlamd.
Ik ontdekte dat uitstelgedrag niet alleen iets zegt over hoe streng ik voor mezelf ben, maar ook over hoe mijn werk is ingericht.
Duidelijkheid vóór motivatie
Wat voor mij een groot verschil maakte, was stoppen met vertrouwen op motivatie of ‘zin hebben’.
Motivatie is grillig. Duidelijkheid niet.
In mijn werk heb ik helderheid nodig om goed te functioneren. Dat betekent niet dat ik alles dichtgetimmerd wil hebben, maar wel dat ik weet:
- wat er van mij verwacht wordt
- wat prioriteit heeft
- wanneer iets ‘af’ is
Zonder die duidelijkheid gaat mijn hoofd zelf invullen. En mijn hoofd is heel creatief — vooral in doemscenario’s.
Ik begon mezelf daarom bij elke taak drie simpele vragen te stellen:
- Wat is hier het doel van?
- Wat is ‘goed genoeg’ voor dit moment?
- Wat is de eerstvolgende, kleine stap?
Niet: hoe moet het eindresultaat eruitzien?
Maar: wat kan ik vandaag doen om het in beweging te zetten?
Prioriteiten kiezen is ook iets laten liggen
Een van de lastigste lessen voor mij was dat prioriteiten stellen automatisch betekent dat je andere dingen niet doet. Dat voelde lange tijd als falen.
Ik was gewend om alles even serieus te nemen. Alles moest goed, alles moest zorgvuldig, alles moest kloppen. Maar dat kostte me enorm veel energie en maakte dat ik uiteindelijk minder afrondde.
Ik leerde om mijn taken niet alleen te ordenen op urgentie, maar ook op energie:
- Wat vraagt diepe concentratie?
- Wat kan op de automatische piloot?
- Wat kost me sociaal of emotioneel veel?
Door mijn dag daarop in te richten, voorkwam ik dat ik mijn zwaarste taken probeerde te doen op momenten dat mijn batterij al half leeg was. Dat alleen al zorgde voor minder uitstel en minder zelfverwijt.
Afronden is een vaardigheid
Wat ik vroeger ‘geen discipline’ noemde, bleek vaak moeite met afronden.
Niet omdat ik het niet kon, maar omdat ik bleef optimaliseren.
Ik ben daarom bewust momenten gaan inbouwen waarop iets klaar mocht zijn, niet perfect maar gewoon klaar, genoeg.
Bijvoorbeeld:
- een concept versturen met de afspraak dat het later aangescherpt mag worden
- mezelf een tijdslimiet geven in plaats van een kwaliteitslimiet
- expliciet checken: is dit voldoende voor het doel?
Afronden gaf me iets wat perfectionisme me nooit gaf, te weten rust. En vertrouwen, want elke afgeronde taak liet zien ik kan dit.
Energie is geen bijzaak
Misschien wel de belangrijkste verandering: ik stopte met doen alsof energie iets was wat ik ‘erbij’ moest managen. Mijn energie is een belangrijke voorwaarde.
Als ik structureel over mijn grenzen ga, volgt uitstelgedrag vanzelf, niet als keuze, maar als noodrem.
Ik leerde signalen serieus te nemen:
- snel overprikkeld zijn
- blijven piekeren over taken
- moeite hebben met beginnen of schakelen
In plaats van mezelf dan harder aan te zetten, stelde ik mezelf een andere vraag: Wat heb ik nu nodig om dit werkbaar te maken?
Soms was dat een duidelijke afspraak, soms een pauze, soms hulp vragen en accepteren dat vandaag niet alles lukt.
Werkbaar is beter dan perfect
Wat ik inmiddels weet: Je hoeft jezelf niet te veranderen om goed te functioneren. Je mag je werk veranderen zodat het bij jou past. Er is zelfs een term voor, job carving.
Een werkomgeving met duidelijke prioriteiten, haalbare verwachtingen en ruimte voor herstel is geen luxe. Het is een voorwaarde om duurzaam te kunnen werken, zeker als je autistisch bent of dat vermoedt.
En elke keer dat ik merk dat ik weer begin uit te stellen, ga ik niet meer in gevecht. Ik luister naar mezelf, want uitstelgedrag vertelt me niet dat ik faal.
Het vertelt me dat er iets mag worden bijgesteld.
En dat begint, nog steeds, met dezelfde vragen:
Wat is hier goed genoeg en wat heb ík nodig om verder te kunnen? Daarom is beseffen wat er veranderde toen ik mijn werk anders organiseerde zo belangrijk.