Geplaatst: 2 februari 2023

Neurodiversiteit

Neurodiversiteit

Neurodiversiteit, een woord dat je steeds vaker hoort en waar steeds meer aandacht voor is. Maar wat is neurodiversiteit eigenlijk en waarom is het belangrijk dat er aandacht voor komt?

Aan de ene kant hebben mensen behoefte aan diversiteit. We willen niet allemaal hetzelfde eten, drinken of dezelfde kleding dragen. Daarom zijn restaurants zo populair waar je allemaal kleine hapjes kunt bestellen, zodat je steeds weer iets anders kunt proberen. En komen er steeds weer nieuwe stijlen en kleuren in de mode.

Diversiteit in de natuur

Ook in de natuur houden we van diversiteit. Verschillende bomen in het bos, diverse bloemen in een weide en zo veel mogelijk soorten vogels of paddenstoelen spotten als we aan het wandelen zijn. We houden er van om de ene keer naar het bos te gaan, dan weer naar een heide en vervolgens naar het strand.

En aan de andere kan willen we als persoon vaak wel ergens bij horen. We dragen wat er op dit moment in de mode is en we kiezen massaal dezelfde vakantiebestemmingen, we doen dus ‘zoals het hoort’.

Als je anders bent

Als je je op je werk een beetje anders gedraagt dan de rest, bijvoorbeeld altijd alleen gaat wandelen in de pauze, dan ben je die rare, stille of saaie. Je hoort er dan meteen niet meer bij en kunt soms echt buitengesloten worden van de gesprekken in de groep of afdeling.

Het feit dat we er bij willen horen, dat we niet op willen vallen, doet geen goed aan het gebruik maken van de neurodiversiteit onder mensen. Denk dan aan mensen met autisme, ADHD, ADD, HSP, etc. En dit rijtje is zeker niet compleet.

Autisme is een spectrum

En hoewel je op veel manieren naar diversiteit kunt kijken, heb ik het als autismecoach specifiek over mensen met autisme. Hoewel het een verzamelnaam heeft als (kenmerken van) autisme, is autisme een spectrum en zijn er ontelbare varianten van die kenmerken van autisme.

Op dit moment wordt er nog veel gedacht vanuit de problemen die autisme met zich mee kan brengen. Dat je veel aanpassingen voor mensen met autisme dient te doen en dat je constant rekening met hen dient te houden.

Hoe kun je positief kijken?

Maar wat gebeurt er nu als je het op een andere manier bekijkt? Als je daadwerkelijk geïnteresseerd bent in wat iemand vindt, hoe iemand denkt en dat een andere kijk op de wereld niet persé iets slechts hoeft te zijn. Dat het juist ook heel positief kan zijn.

Het positieve is namelijk bijvoorbeeld, dat mensen met (kenmerken van) autisme dingen vaak op een andere manier doen dan dat we gewend zijn. En door dingen een keer op een andere manier te doen, ontdekken we nieuwe manieren die nog handiger zijn en beter werken dan hoe we het eerst deden.

Hé, handig

Ook worden er door mensen met (kenmerken van) autisme zaken belicht waar nog niemand aan gedacht heeft. Terwijl dat detail cruciaal is voor het slagen van het doel. Dan kun je dus denken ‘oh, daar heb je hem weer’, maar je kunt ook denken ‘hé, wat handig, daar hebben we nog niet aan gedacht’.

En hoe saai zou het zijn als iedereen precies hetzelfde zou zijn…

Daarnaast is het ook een feit dat veel dingen die voor mensen met (kenmerken van) autisme fijn zijn, zoals een rustige werkplek, to-the-point vergaderingen en duidelijke communicatie, voor iedereen goed werken. Ook voor de mensen zonder (kenmerken van) autisme of andere varianten van neurodiversiteit.

Dus sta eens open voor jouw collega die misschien wat anders is dan jij, die anders denkt en andere hobbies heeft. Misschien kun je er nog iets van leren.

Bedrijven besteden aandacht aan neurodiversiteit

En hoe mooi is het dan, dat ik begin te merken dat (een aantal) bedrijven hier steeds meer aandacht aan begint te besteden. Aan een stukje begeleiding en coaching van deze mensen met hun neurodiversiteit en ook aan de positieve kanten van het ‘out of the box’ denken en andere manier van zaken aanpakken.

En er is nog ruimte voor verbetering op heel veel plekken.

Loop jij op jouw werk ook tegen dingen aan?

Heb jij ook last van je (kenmerken van) autisme op je werk? Ben je op zoek naar manieren waarop je je werk nog beter kunt doen, op een manier die bij jou past? Of loop je tegen specifieke dingen aan, zoals moeite hebben met plannen, het lastig vinden om goed om te gaan met stress en vermoeidheid, moeizame communicatie met je collega’s en/of leidinggevende, etc. En kun je daarbij wel wat hulp gebruiken?

Maak dan een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. In deze ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Het gesprek kan in mijn praktijk in Best gehouden worden of online.

En woon je in de omgeving van Best, dan bespreken we ook of het groepstraject iets voor jou kan zijn.

Vraag jouw sessie nu hier aan. Ik heb deze maand ruimte voor 5 gesprekken, dus maak nu je afspraak.


Tags: , , , , , , , , , , , ,

Geplaatst: 26 januari 2023

Stress en vermoeidheid

Stress en vermoeidheid bij autisme

Zowel in mijn praktijk als autismecoach als in mijn privé-omgeving zie ik dat stress en vermoeidheid een enorme impact hebben op mensen met (kenmerken van) autisme.

De stress en vermoeidheid die mensen met ASS ervaren, wordt vaak als enorm overweldigend ervaren. Waardoor mogelijkheden om het anders te doen en er op een goede manier mee om te gaan naar de achtergrond verdwijnen. Het lukt dan gewoon niet meer om uit die vicieuze cirkel te komen. Met alle gevolgen van dien.

En wees eerlijk, vermoeidheid kan ook enorm verlammend werken, waardoor je eigenlijk misschien wel weet dat je iets op een ander manier moet gaan doen. Maar dat je er eenvoudig de energie niet voor hebt om op te staan, laat staan om nieuwe dingen uit te proberen en te leren.

7 gebieden waarin het voor mensen met (kenmerken van) autisme vaak anders werkt

Ik leg in het kort de 7 gebieden waarin het voor mensen met (kenmerken van) autisme vaak anders werkt uit. Deze 7 gebieden worden over het algemeen gebruikt in de onderzoekswereld. Niet iedereen met autisme herkent zichzelf in deze omschrijving van autisme. Ieder mensen is natuurlijk ook anders. En gelukkig ontdekken en leren we dagelijks nieuwe dingen over autisme.

Voor mijn gevoel staan deze 7 gebieden in grote lijnen voor de dingen die bij mensen met (kenmerken van) autisme anders werken dan bij de zogenoemde neuro-typische mensen (mensen zonder autisme).

Niet alleen problemen

Waarbij ik het veel te ver vind gaan dat mensen met autisme in deze gebieden alleen maar problemen hebben. Het werkt vaak op een andere manier, mensen met autisme hebben in deze gebieden vaak wat extra input en duidelijkheid nodig. Op andere gebieden zijn mensen met autisme vaak weer beter, sneller en makkelijker dan neuro-typische mensen.

Als ik trouwens mensen met autisme schrijf, bedoel ik ook de mensen met kenmerken van een autisme spectrum stoornis.

Het werkt soms anders

De 7 gebieden waarin het voor mensen met autisme vaak anders werkt zijn:

Onduidelijkheid en vermoeidheid

Doordat het brein van mensen met autisme op deze 7 gebieden anders werkt dan het brein van mensen zonder autisme, kan onduidelijkheid ontstaan. En door onduidelijkheid ontstaan stress en vermoeidheid.

De klacht die ik van de meeste mensen met (kenmerken van) autisme hoor, is dat ze zo enorm moe zijn. Ze zijn zo moe, dat ze de week of dag maar amper volhouden. En die vermoeidheid wordt vaak veroorzaakt en in stand gehouden door de stress die ze ervaren.

Wat is stress?

Vrijwel iedereen heeft in bepaalde fases van zijn of haar leven stress. Denk maar eens aan het hebben van opgroeiende kinderen, een drukke baan, spanningen in je relatie, ruzie in de familie, het starten op een nieuwe school of een nieuwe baan. Soms ontstaat stress ook door angsten of depressiviteit, een laag zelfbeeld. Deze stress is voor mensen met en zonder autisme aanwezig.

Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van mensen optreedt als reactie op externe prikkels. Het is een verstoring van het evenwicht tussen draagkracht (wat je aan kunt) en draaglast (wat je te verduren krijgt).

Meestal geven omstandigheden je tijdelijk, een paar dagen of weken, stress. En daarna zakt het weer af.

Veel stress is niet gezond, je voelt je moe, het vermindert je weerstand, je kunt niet veel hebben van anderen en bent snel geïrriteerd. En als de stress dan maar door blijft gaan, word je nog vermoeider, je wordt gefrustreerd en alles wordt erger en erger.

Stress geeft onrust en je raakt uit balans. En het is super vermoeiend!

Gevolgen van stress en vermoeidheid

Het is voor iedereen anders wanneer je stress of vermoeidheid ervaart, of je nu wel of geen autisme hebt. Daarom is het heel goed om te kijken hoe het voor jou werkt, wat voor jou belangrijk is. Je kunt je hierin niet altijd goed vergelijken met een ander en dat hoeft ook niet.

Het effect van veel stress en vermoeidheid is dat je niet meer goed kunt nadenken. Iets wat je normaal heel makkelijk kunt doen of kunt besluiten, wordt ineens moeilijk om te doen of heel lastig om een besluit over te nemen. En alles wat lastig wordt om te doen kost energie, en daardoor wordt het allemaal nog lastiger en ervaar je nog meer stress. Als je niet uitkijkt kom je dus in een patroon terecht waar je niet meer makkelijk zelf uitkomt.

Sommige mensen worden ziek

Sommige mensen wordt ook letterlijk ziek van het hebben van te veel stress en moe zijn. Hun lichaam geeft dan op. Ook kun je allerlei vage klachten krijgen van stress, zoals hoofdpijn, buikpijn, rugpijn, pijntjes die je al lang niet meer gehad hebt kunnen weer terug komen, etc. etc.

Stress heeft niet alleen invloed op jezelf, maar ook op de mensen om je heen. Je vindt het misschien lastig om ook nog contact met anderen te houden als je al veel druk ervaart. Of je reageert mopperig als iemand iets vraagt en die ander denkt ‘laat maar even zitten’.

Op die manier kan stress allerlei gebieden van je leven beïnvloeden en kan het makkelijk van een beetje stress naar heel veel stress en uiteindelijke tot stilstand komen, oftewel burnout, veranderen.

Stress en vermoeidheid bij (kenmerken van) autisme

Maar liefst 81% van de mensen met autisme zegt dat stress en vermoeidheid een groot of zelfs heel groot negatief effect heeft op onder andere hun zelfvertrouwen en hun zelfbeeld.

En 74% geeft aan dat stress effect heeft op hun slaap.

63% van de ondervraagde mensen geeft aan dat wat ze op dit moment doen tegen stress geen of onvoldoende effect heeft.

In het onderzoek geven mensen die werken het volgende aan:

54% zegt dat ze gericht zijn op details, waardoor ze het overzicht verliezen
47% zegt dat ze moeilijk met werkdruk om kunnen gaan
45% zegt dat ze moeite hebben met de sociale omgang met collega’s

Bron : onderzoek Autismecoach

Meer stress bij autisme

Als je zelf autisme hebt, heb je zeer waarschijnlijk meer last van stress dan mensen zonder autisme. Mensen met autisme zijn gevoelig voor stress, hun evenwicht is eerder verstoord en ze hebben lang de tijd nodig om weer te herstellen van de stress die ze gehad hebben.

Dit komt bijvoorbeeld door het anders binnen komen van prikkels in de hersenen, het moeite met begrijpen van andere mensen en situaties en het om gaan met veranderingen en onvoorspelbaarheden. Je bent hierdoor steeds in een verhoogde staat van alertheid en dat kost heel veel energie.

Als je de stress die je ervaart en voelt negeert en er niets mee doet, of niets mee kunt doen, wordt de stress alleen maar erger. Dan hoeft er nog maar iets kleins te gebeuren en boem, het ploft.

Straks rust ik wel uit…

Veel mensen hebben het door de week erg druk, met werk of school. Ze nemen zich dan voor om in het weekend uit te rusten. Of ze zeggen ‘straks heb ik vakantie en dan rust ik wel uit, dan tank ik wel weer bij’. En wat merken ze dan wanneer het eindelijk weekend of vakantie is.

Dan merken ze dat ze zo moe en uitgeblust zijn, dat ze nergens zin in hebben. Dat ze lamlendig op de bank hangen en voor de dingen die ze wilden doen, iets leuks met het gezin of vrienden, eindelijk dat ene klusje af krijgen, daar hebben ze dan totaal geen energie voor. Waardoor ze zich nog slechter gaan voelen, want nu is er niets van de leuke of noodzakelijk dingen gedaan en hebben ze er ook nog een schuldgevoel bij gekregen.

Hoe merk je dat je stress begint op te lopen en er actie nodig is?

Hoe merk je nu zelf dat de stress begint op te lopen en dat je actie dient te nemen?

Het is heel belangrijk om gedurende de werkweek je stress-level laag te houden en goed voor je eigen energie te zorgen. Zodat je zo weinig mogelijk last van die vermoeidheid hebt. Inzicht hebben in je eigen stress, hoe het voor jou werkt, helpt om er goed mee om te gaan en om het te kunnen voorkomen of zo klein mogelijk laten zijn.

De 5 stappen naar rust en balans op je werk

De 5 stappen die voor rust en balans op je werk gaan zorgen zijn de volgende:

  1. Bestudeer je (werk)week
  2. Inzicht in jezelf
  3. Wat werkt voor mij
  4. Grenzen stellen
  5. Onderhouden van wat je geleerd hebt

Per stap leg ik wat de stap inhoudt en waarom deze stap belangrijk is.

Stap 1 – Bestudeer je (werk)week

Als die enorme vermoeidheid die je steeds voelt, je telkens maar over komt, kom je niet makkelijk uit die vicieuze cirkel. Je blijft dan achter de feiten aanlopen en je vindt dan niet makkelijk een uitweg naar rust en balans.

Je neemt je elke keer voor om nu echt je rust te pakken. Maar doordat je te moe bent of doordat er toch steeds weer iets anders tussendoor komt, lukt dit niet goed. Waardoor je vermoeidheid en gevoel van te kort schieten steeds maar erger wordt.

Een goede eerste stap om dan te zetten is het bestuderen van je (werk)week. Zonder een duidelijk inzicht in je huidige situatie, kun je deze situatie namelijk niet verbeteren. Je hebt dan geen idee waar de knelpunten zich bevinden.

Door goed naar je (werk)week te kijken, krijg je inzicht in wat bijvoorbeeld de dagen zijn waarop je het heel druk hebt. En wat zijn de dagen waarop het lekker gaat.

Wat is het verschil tussen die dagen? Wat maakt dat het op de ene dag goed gaat en op een andere dag echt helemaal niet? En is die moeilijke dag elke week een moeilijke dag of hangt het ergens anders vanaf, bijvoorbeeld van hoe je slaapt of hoe je in je vel zit?

Kun je iets aan die dag aanpassen of kun je de taken in de week herverdelen, waardoor het beter past?

Inzicht krijgen helpt

Het is belangrijk om naar je (werk)week te kijken, omdat je hierdoor inzicht krijgt. Inzicht in de situatie zoals deze nu is. En daarmee kun je ook zien wat er anders mag of kan. Wat bijvoorbeeld de moeilijkste dagen zijn en waarom deze dagen moeilijk zijn. En van daaruit kun je de juiste acties gaan nemen.

Een overvolle (werk)dag, zorgt er waarschijnlijk voor dat je de dag ervoor al stress hebt over de dag die gaat komen. En de dag na deze overvolle dag heb je de hele dag nodig om weer bij te komen.

Op die manier kost een overvolle (werk)dag je dus eigenlijk bijna drie dagen. Dan is het dus belangrijk om de dag voor en na een overvolle dag je agenda leeg te houden. Of te zorgen dat er wat taken van de overvolle dag naar een andere dag gaan, zodat de verdeling goed is.

Als je geen inzicht hebt in je (werk)week dan word je voor je gevoel geleefd. Dan loop je steeds maar achter de feiten aan en ga je steeds harder lopen. Hierdoor krijg je niet de tijd die je nodig hebt om weer tot rust te komen. Je gaat hiermee over je grenzen heen en je vermoeidheid wordt steeds erger. Je begrijpt dat je zo niet langer door kunt gaan.

Wat kun jij doen?

Wat kun je dan wel doen? De volgende dingen kun je uitproberen om een start te maken richting een goed verdeelde (werk)week:

– Bepaal wat voor jou de drukste dag is in de week en kun je iets van die dag op een andere dag doen of door iemand anders laten doen?

– Zorg voor voldoende beweging en/of rust op een dag. Heb je een zittend beroep, sta dan regelmatig op en loop even een stukje. Maak een ommetje in je pauze. Ben je veel in beweging tijdens je werk, neem dan voldoende pauze door te gaan zitten.

– Horen alle taken die op jouw to-do lijst staan bij jou, of kunnen anderen een deel overnemen?

– Wat heb jij nodig om door die drukke dag heen te komen? Kun je bijvoorbeeld de dag van tevoren al iets koken voor die dag?

Stap 2 – Inzicht in jezelf

In stap 2 ga je aan de slag met hoe het bij jou werkt. Wat heb jij nodig? Wat kun jij doen op momenten van stress en wat zijn bij jou tekenen dat de stress aan het oplopen is?

Het is heel belangrijk om te weten hoe stress bij jou voelt. Op het moment dat je het namelijk aan voelt komen, kun je nog actie ondernemen. Terwijl als je wacht tot je enorm overprikkeld bent, dan kun je meestal niets meer behalve dichtklappen of juist ontploffen.

De periode voor het dichtklappen of ontploffen is het moment dat je actie kunt nemen, de voor jou juiste dingen kunt doen.

Maar hoe weet je nu hoe dat voor jou werkt, als je vaak ineens overvallen wordt door zo’n overprikkeling, waarbij je helemaal niets meer kunt of juist helemaal uit je dak gaat van boosheid? Die je echt niet aan voelt komen.

En dat anderen dan alleen maar extra vragen blijven stellen of verwijten naar je hoofd blijven gooien. Precies dat wat jij op zo’n moment niet kunt gebruiken.

Misschien voel je je daarna ook wel extra vervelend, omdat je merkt dat anderen je niet begrijpen en er niets mee kunnen.

Krijg inzicht in jezelf

Als je niets doet met het krijgen van inzicht in hoe het bij jou werkt, dan blijft stress en overprikkeling je overkomen en kun je het zelf niet op tijd stoppen. En dan blijf je dus in situaties komen, waarop je zelf geen invloed meer hebt. Omdat het al te ver is gegaan.

En die overprikkeling die steeds terug blijft komen, die zorgt er ook nog eens voor dat je vermoeidheid erg wordt en dat je op een bepaald moment helemaal niet meer weet waar je moet beginnen.

Terwijl je daar, als je er op de juiste manier mee aan de slag gaat, heel veel mee kunt doen. Door te leren hoe het bij jou werkt en door overprikkeling op tijd aan te voelen komen.

Wat kun je doen?

Wat kun je doen om die overprikkeling aan te voelen komen? Waar kun je op letten?

De volgende dingen geven je inzicht in jezelf en daarmee zie je je overprikkeling goed aankomen.

– Bepaal hoe jouw opkomende overprikkeling voelt. Waar krijg je last van? Wat gebeurt er met je op het moment dat je overprikkeld begint te raken? Hoe voelt het wanneer de stress aan het oplopen is?

– Door welke situaties wordt jouw overprikkeling en stress hoog? Hoe ziet zo’n situatie er uit? Wat gebeurt er?

– Van welke prikkels heb jij last? Heeft dat met horen, voelen, zien, ruiken, denken te maken.

– Wat heb je nodig na een moment van overprikkeling? En wat wil je juist niet? Kun je dit tegen de mensen in je omgeving vertellen, zodat ze hier rekening mee kunnen houden?

Stap 3 – Wat werkt voor mij

In deze stap is het heel belangrijk om goed duidelijk te krijgen wat jij nodig hebt in welke situatie. En ook wat je niet nodig hebt is heel belangrijk om te weten.

Op het moment dat je voor jezelf duidelijk hebt wat voor jou werkt, kun je hier zelf heel goed rekening mee houden. En als je dit dan ook nog aan de mensen in je omgeving kunt vertellen of laten zien, dan kunnen zij ook goed rekening met je houden.

Autismeprofiel

Je kunt hiervoor een uitgebreid autismeprofiel maken, waarin precies staat wat je op welk moment nodig hebt. En wat je juist niet wilt. Op die manier kun je zelf met jouw autismeprofiel checken hoe de stress en overprikkeling er op een bepaald moment voor staat.

In een autismeprofiel maak je onderscheid in de fases groen (je zit lekker in je vel), oranje (de overprikkeling begint al op te lopen, je wordt al wat geïrriteerd) en rood (in deze fase probeer je in het begin nog alles ‘recht’ te houden, maar al snel verlies je de controle en knak je, oftewel je raakt totaal overprikkeld).

Vaak is het op het moment dat je stress hebt en overprikkeld begint te raken, heel lastig om op dat moment nog te weten wat je nu het beste kunt doen of laten. En door het in het autismeprofiel overzichtelijk te hebben, hoef je daar alleen maar op te kijken. Er staan suggesties op over wat je kunt doen.

Ook je naaste omgeving kan je autismeprofiel gebruiken

Daarnaast kan dit profiel ook door anderen in je naaste omgeving gebruikt worden. Ook zij kunnen op momenten dat ze zien dat je veel stress hebt, op het autismeprofiel kijken wat je nu fijn vindt om te doen.

Als je geen autismeprofiel voor jezelf hebt, moet je elke keer zelf heel goed in de gaten houden of je stress oploopt. En dan ook nog op dat moment, waarop je al stress hebt, bepalen wat je kunt gaan doen om de stress naar beneden te krijgen.

Dat is vaak heel lastig en heel moeilijk om te doen. Vandaar dat het heel belangrijk is om van jezelf te weten wat voor jou werkt op momenten van stress en overprikkeling.

Wat is er belangrijk in een autismeprofiel:

– Hoe zien de fases groen, oranje, rood er uit?
– Wat gebeurt er na fase rood, dus wanneer je zojuist enorm overprikkeld was, wat is er in de fase daarna nodig?
– Hoe kun je deze fases aan anderen in je directe omgeving duidelijk maken?

Stap 4 – Grenzen stellen

Grenzen stellen, het is voor iedereen nodig en het is ook voor veel mensen heel moeilijk om te doen. Om lekker in je vel te zitten is het heel belangrijk om te weten wat bij je past, wat je nodig hebt en ook wat je niet nodig hebt.

En hier dan ook op een goede manier met anderen over kunnen praten. Op het moment dat jij je eigen grenzen kent en herkent, kun je ze met anderen bespreken en er op die manier voor zorgen dat anderen niet steeds over jouw grenzen heen gaan.

Maar ook voor onszelf is het heel belangrijk om onze grenzen te kennen. Zodat we goed voor onze energie kunnen zorgen en hiermee vermoeidheid, stress en andere klachten voorkomen kunnen worden.

Hoe gaan anderen over jouw grens heen?

Wat zijn voorbeelden van manieren waarop er over je grenzen heen gegaan wordt en wat stress op kan leveren:

– Als je onder druk gezet wordt om een antwoord te geven
– Als je geen tijd krijgt om een keuze te maken
– Als je in een staat van overprikkeling toch iets moet gaan doen
– Als jou gevraagd wordt rekening te houden met anderen
– Als je last hebt van bijvoorbeeld geluiden, zoals radio’s, gepraat of machines

Wanneer je geleerd hebt om op de goede manier jouw grenzen aan te geven, kun je dus:

– het heft in eigen hand nemen, dus je leven leiden op de manier waarop jij dat wilt en niet hoe anderen het willen
– ruimte en tijd creëren voor datgene wat jij belangrijk vindt en nodig hebt om gelukkig te zijn
– toekomen aan je eigen behoeften en de gevoelens van frustratie verdwijnen
– gelijkwaardigheid creëren in de relatie met anderen en daarmee krijg je zelfrespect
– duidelijkheid aan de ander bieden. Een nee is dan ook een nee en daarmee is een ja ook een ja

Grenzen aangeven

Hoe geef je op een goede manier je grenzen aan:

– Bepaal op een moment dat je lekker in je vel zit welk deel van je leven niet loopt zoals je zou willen. Hoe kun je daarin zorgen dat je op dit stukje je grens aan kunt geven.
– Zorg dat het om te beginnen over een grens gaat op een klein, eenvoudig onderwerp.
– Oefen met het aangeven van grenzen met een familielid, vriend of vriendin die je goed kent. Zodat je even uit kunt testen hoe je je grens goed aan kunt geven en wat die ander dat bijvoorbeeld terug kan zeggen.
– Geef je grens aan op een rustige manier en wacht op de reactie. Kijk hoe je het beste kunt reageren op de reactie.
– Blijf oefenen, grenzen stellen is moeilijk om te doen voor bijna iedereen. Met oefenen zorg je dat het je steeds beter lukt.

Stap 5 – Onderhouden van wat je geleerd hebt

Stap 5 gaat eigenlijk voor over hoe kun je nu blijven doen wat je geleerd hebt? Natuurlijk kun je van alles leren over dingen die goed voor je zijn. En zolang je daar actief mee aan de slag bent, lukt dat vaak ook allemaal wel.

En na verloop van tijd gaat het steeds beter om goed voor jezelf te zorgen, om te weten wat je nodig hebt en om bijvoorbeeld je grenzen aan te geven. En het gaat zo goed, dat je er eigenlijk niet meer over na hoeft te denken. Denk je.

Wat je vaak ziet is dat na een tijdje je net niet meer alles doet waarvan je weet dat goed voor je is. Ach, die ene keer dat schema maken voor de komende week kan ik best wel overslaan. Dan doe ik het gewoon volgende week weer. Het gaat nu toch goed?

En van die ene keer overslaan, maak je het schema de week er na ook niet. En dan doe je ook een ander belangrijk ding een keer niet goed. En voordat je het weet, zit je weer midden in de stress en is de rust en balans op je werk ver te zoeken.

Pleeg ‘onderhoud’

Daarom is het heel belangrijk om regelmatig een soort van onderhoud te plegen aan alles wat je geleerd hebt. Pak bijvoorbeeld een vast moment in de week om de komende week te bekijken. Wat staat er allemaal op de planning, waar dien je rekening mee te houden, wat moet er gebeuren?

Op die manier kun je tijdig bijsturen en gaat de week soepel verlopen.

En als het allemaal lekker gaat, ben je er ook zo mee klaar. Terwijl als je het een paar keer overslaat en je moet het weer op gaan pakken, dan wordt het vaak lastig. Dan moet je voor je gevoel weer bijna opnieuw beginnen en dat is jammer als je al zo ver gekomen was.

Check, check, check

– Heb je een autismeprofiel gemaakt, bekijk het regelmatig of het nog klopt. Past het allemaal nog bij hoe je nu zelf bent.
– Sta er regelmatig bij stil hoe je je voelt, hoe gaat het met je, wat is er anders dan anders.
– Check soms ook met anderen die je vertrouwt hoe zij jouw zien. Wat merken zij aan je, zien ze dat het goed met je gaat of maken ze zich zorgen over je.

Hierboven heb ik je veel verteld over hoe je goed voor jezelf kunt zorgen en wat jij kunt doen om stress en vermoeidheid te voorkomen.

Kun jij ook wel wat hulp gebruiken?

 Loop jij ook tegen problemen aan, in je werk en/of privé-leven? En vind je het lastig om alles wat ik hierboven verteld heb zelf te gaan doen?

Maak dan nu een afspraak voor een gratis vrijblijvende ont-stress sessie. Dan bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe je ik je daarbij kan helpen.

Jouw gratis ont-stress sessie houden we in mijn praktijk in Best of online. De sessie duurt ongeveer 30 minuten. Meld je nu hier aan.


Tags: , , , , , , , , , , , ,

Geplaatst: 16 december 2022

Handige tips over autisme

Handige tips over autisme

Zo aan het einde van het jaar lijkt het me leuk om nog wat handige tips over autisme met je te delen. Tips die ik zelf heb uitgeprobeerd, voor mezelf of met mijn coachees, of tips die ik van anderen doorgekregen heb.

Hoe om te gaan met de feestdagen?

Lees hier mijn blog van vorige week en hier mijn blog van vorig jaar over de feestdagen.

Handige tips om uit te proberen

Marloes heeft me de volgende tips gestuurd:

– Voordat mijn kinderen van 8 en 6 uit school komen, bouw ik een momentje van rust in voor mezelf.
– Voor mijn dochter met kenmerken van autisme helpt het bij een driftbui goed als ik bij haar in de buurt blijf. Het helpt juist niet als ik zeg ‘het komt wel goed’.
– Vroeg gaan slapen werkt bij mij heel goed.
– Goed voor jezelf zorgen qua voeding en het nemen van rust gedurende de dag werkt bij mij goed.
– Ik zorg voor een minimalistisch huis, dus weinig spullen. Op die manier hoef je minder op te ruimen, minder schoon te maken en je hebt minder prikkels in huis.
– Bewegen helpt bij mij vaak bij overprikkeling, ik krijg dan voor mezelf een soort van reset.

Ook van Kim van KinderMassage Best heb ik tips ontvangen, ook deze benoem ik voor je:

– Kim start haar dag altijd met een ochtendmeditatie en/of een affirmatie. Zo start ze haar dag positief en met rust.
– Als je kind in een negatieve spiraal zit, buig het om naar positief door bijvoorbeeld een compliment te geven over wat goed gaat of praat over totaal iets anders wat hem of haar interesseert.
– Bij overprikkeling even naar buiten, een rondje rennen of ergens tegenaan schoppen of slaan wat geen kwaad kan, helpt.
– Een warme knuffel geven wil ook wel eens helpen.

Van Wietske kreeg ik ook tips toegestuurd, hier komen ze:

– Als wij thuis visite krijgen, laat ik mijn zoon er even bij zitten, en daarna mag hij naar boven, zodat hij uit de drukte kan.
– Wanneer we bij anderen op visite gaan, neemt mijn zoon een boek mee en gaat dan zitten lezen. Heeft hij daar geen zin in, dan maakt hij in de omgeving een wandelingetje op momenten dat hij niet in de groep wil zitten.
– Als je het moeilijk vindt om vragen te stellen, spreek dan af dat je bijvoorbeeld 10 minuten het zelf mag proberen uit te vinden. Is het na de 10 minuten niet gelukt om het antwoord te vinden, dan vraag je hulp. Let op, dit is wel even oefenen.
– Geef op een moeilijk moment in een discussie aan dat je even een time-out neemt en ga het gesprek dan op een goed moment weer aan. Je kunt het dan vaak weer oppakken en het gesprek loopt dan veel soepeler, waardoor je er wel samen uit komt.

Een extra tip van mijzelf:

– Schrijf afleidende gedachtes op als je je dient te focussen. Plan op een passend moment tijd in om deze gedachtes uit te werken. Zijn het heel veel gedachtes, maak dan voor jezelf de afspraak hoeveel je er in welke bepaalde tijd mag uitwerken.

Hopelijk heb je veel aan de handige tips over autisme in dit artikel. Heb jij ook nog handige tips over autisme? Mail ze door naar info@lekkerinjevelmetautisme.nl.

Update boek

Zoals je waarschijnlijk weet, schrijf ik samen met een collega autismecoach een boek over autisme en werk. We zitten nog in de eerste fase, maar we kunnen wel alvast een update geven.

We hebben beiden over een onderwerp geschreven, perfectionisme en grenzen stellen. Deze onderwerpen vinden wij heel belangrijk en deze komen zeker in het boek. Onze schrijfstijl blijkt goed overeen te komen, dus dat is fijn.

Daarna hebben we ons idee gedeponeerd. Op die manier zijn we er zeker van dat dit idee van ons blijft en dat niemand er mee aan de haal gaat.

Deze week is het boekvoorstel naar verschillende uitgevers gestuurd en nu moeten we wachten op de reacties. Dat is spannend! Hopelijk reageert één van deze uitgevers positief. Wanneer we dat gehoord hebben, kunnen we samen met de uitgever een plan bedenken en de volgende hoofdstukken gaan schrijven.

Wij hebben er erg veel zin in om verder te schrijven voor het boek. Vooral ook omdat we weten dat jij er heel veel aan gaat hebben. We houden je op de hoogte!

Werkgevers hebben vaak een potje voor coaching

Wist je trouwens dat werkgevers vaak een potje hebben voor medewerkers dat gebruikt kan worden voor persoonlijke coaching en trajecten zoals Rust en balans op je werk?

Wil jij ook leren om je je tijd en energie zo te verdelen, zodat jij de voor jou juiste dingen kunt doen? Zodat je niet meer steeds doet wat anderen van je willen of verwachten? Maar zodat je de dingen kunt doen die jij belangrijk vindt? Zodat je ook van die vermoeidheid af komt?

Gratis ont-stress sessie

Vraag dan nu hier jouw gratis ont-stress sessie aan! In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Jouw ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten houden we in mijn praktijk of online.

Vraag jouw sessie hier aan.


Tags: , , , , , , , ,

Geplaatst: 1 december 2022

Hoe pak jij je rust?

Hoe pak jij je rust?

Rust is belangrijk, dat hebben we vaak wel door. Voldoende rust nemen is essentieel om lekker in je vel te zitten. Maar hoe doe je dat dan, voldoende rust nemen? Hoe pak jij je rust?

Voor mensen met (een vermoeden van) autisme is voldoende rust krijgen vaak een hele uitdaging. Met alle indrukken en prikkels die ze gedurende een dag te verwerken krijgen. En die gedachten die maar rond blijven gaan in hun hoofd.

Herken je dat, dat je maar door gaat?

Herken je dat, dat je op je werk maar door gaat? Dat je nog even iets af wilt maken terwijl het eigenlijk al tijd is om naar huis te gaan. En dat je voor je drukke dag van morgen er nog een vergaderverzoek bij krijgt, zodat je echt niet weet hoe je dat ook nog in de drukke dag die je al had er nog bij moet kunnen plannen.

En dan kom je thuis en dan heeft je gezin of huishouden ook nog aandacht en energie van je nodig. Terwijl je eigenlijk misschien wel helemaal geen energie hebt. En als je dan probeert wat van die broodnodige rust te pakken, dan voel je je nog schuldig ook dat je op de bank hangt in plaats van dat je iets nuttigs aan het doen bent.

Is dat herkenbaar voor je?

Tips voor het nemen van rust

Hieronder vind je 5 tips voor het nemen van voldoende rust. Doe een experiment en kijk welke tips jij voor jezelf kunt toepassen om rust in je leven aan te brengen.

  1. Neem elke dag voldoende pauze, juist als je het druk hebt. Door pauze te nemen ben je daarna weer opgeladen en kun je weer goed werk verrichten. Als je maar door en door gaat, brand je vanzelf op en kun je je werk minder goed doen.
  2. Doe terwijl je koffie of thee drinkt, ook niet nog iets anders. Neem even de tijd om diep adem te halen, te dagdromen of naar buiten te kijken. Hier knap je echt enorm van op.
  3. Maak een lijstje van de dingen die je vandaag/deze week/deze maand dient te doen. En streep af wat je gedaan hebt. Dit geeft rust in je hoofd, je kunt zo niets vergeten. Ik vind zelf de planner die Elise Cordaro heeft gemaakt, hier prima voor geschikt. Je kunt natuurlijk ook je agenda of een bullet journal hiervoor gebruiken.
  4. Maak voor jezelf een lijstje met dingen die je leuk vindt om te doen en waar je energie van krijgt. Zorg dat je lijstje variaties heeft van dingen die kort duren en dingen die langere tijd in beslag nemen. En ook dingen die je alleen kunt doen of die je samen met iemand doet. Op die manier heb je altijd ideeën bij de hand en hoef je op het moment dat je iets wilt gaan doen niet nog van alles te verzinnen.
  5. Neem voldoende me-time. Het is fijn om voldoende tijd te hebben dat je met niemand hoeft te praten en je niet aan verwachtingen van anderen hoeft te voldoen. Op je werk is dit natuurlijk wat lastiger. Kijk of je buiten even een rondje kunt gaan lopen of wat langer op het toilet gaan zitten. Ook thuis kun je dit toepassen. Of neem de tijd om een boek of tijdschrift te lezen of even lekker voor de TV te hangen.

Wil je me laten weten in een reactie welke tip of tips voor jou werken? Succes met je experiment!

Werkgevers hebben vaak een potje voor coaching

Wist je trouwens dat werkgevers vaak een potje hebben voor medewerkers dat gebruikt kan worden voor persoonlijke coaching en trajecten zoals Rust en balans op je werk?

Wil jij ook leren om je je tijd en energie zo te verdelen, zodat jij de voor jou juiste dingen kunt doen? Zodat je niet meer steeds doet wat anderen van je willen of verwachten? Maar zodat je de dingen kunt doen die jij belangrijk vindt? Zodat je ook van die vermoeidheid af komt?

Gratis ont-stress sessie

Vraag dan nu jouw gratis ont-stress sessie aan! In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Jouw ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten houden we in mijn praktijk of via Zoom.

Vraag jouw sessie nu hier aan.


Tags: , , , , , , , , , , , ,

Geplaatst: 17 november 2022

Vertel jij dat je autisme hebt?

Vertel jij dat je autisme hebt?

“Je moet niet vertellen op je werk dat je autisme hebt hoor, dan weet je zeker dat je problemen krijgt!”

Dat hoor ik mensen wel eens zeggen. Uit hun eigen ervaring, of juist helemaal niet, maar meer als een vooroordeel of aanname, zeggen mensen dit tegen mensen met (kenmerken van) autisme. Vertel jij dat je autisme hebt?

Geeft het problemen wanneer je op je werk vertelt dat je autisme hebt?

Is het eigenlijk zo, dat wanneer je op je werk vertelt dat je autisme / ASS hebt, dat je dan problemen krijgt? Ik ken voorbeelden van werkplekken waar echt wel vooroordelen zijn over autisme. Waar het een beetje weggezet wordt als minder.

Waarbij ik van mening ben dat dat komt omdat de mensen met het vooroordeel eigenlijk helemaal niet goed weten wat autisme nu eigenlijk is. Hoe ziet dat er uit? Waar loop je dan precies tegenaan? En aangezien iedereen verschillend is, dus ook mensen met autisme spectrum stoornis (ASS) allemaal verschillend zijn, is het niet precies uit te leggen hoe autisme nu bij iedere persoon werkt.

Het kan ook iets opleveren om het te vertellen

In mijn praktijk als autismecoach zie ik ook vaak dat het juist iets oplevert wanneer je vertelt over je (kenmerken van) autisme. Of in ieder geval over hoe jouw autisme werkt, wat je nodig hebt en waar je last van kunt hebben. En of je het dan specifiek autisme noemt, dat is natuurlijk aan jou.

Uitleggen hoe jij prettig werkt, werkt denk ik voor iedereen. De vraag is dus, vertel jij dat je autisme hebt?

Voorbeeld van Floor

Neem nou Floor die op dit moment het traject Rust en balans op je werk volgt bij mij. Floor doet haar werk heel goed, maar af en toe gaat het even echt niet lekker. Hierdoor voelt ze zich schuldig, omdat ze voor haar gevoel in zo’n week de controle en het overzicht verliest.

Ze voelt zich dan geen goede medewerker en gaat nog harder ploeteren om toch zo veel mogelijk gedaan te krijgen. Met als gevolg dat de controle en het overzicht, en vooral de rust en balans in haar, nog verder van haar wegdrijven. En dat heeft effect op haar werk, maar natuurlijk ook op haar gezin.

Leidinggevende denkt mee

De leidinggevende van Floor waardeert haar enorm om de collega die ze is en het werk dat ze doet. Doordat Floor met haar leidinggevende bespreekt waar ze tegenaan loopt, denkt haar leidinggevende met haar mee. Denk dan bijvoorbeeld aan een voorstel van de leidinggevende om bijvoorbeeld een dagje extra thuis te werken in die week. Een ander voorbeeld is dat de leidinggevende van Floor haar het programma van de teamdag geeft, dat eigenlijk geheim dient te blijven. Waardoor Floor zich goed kan voorbereiden en alvast dingen na kan vragen.

Op die manier krijgt Floor weer rust en balans in haar werk, heeft ze overzicht in haar taken en kan ze haar werk goed doen. Je kunt je voorstellen dat dat precies is wat je leidinggevende graag ziet, dat je je werk goed doet.

En zo kan vertellen op je werk dat je autisme hebt, ook positief uitpakken.

Dat is natuurlijk niet alles

Denk nu niet dat dat alles is wat we in het traject Rust en balans op je werk doen hè, je leidinggevende vertellen waar je tegenaan loopt. Het traject Rust en balans op je werk brengt je inzicht in de dingen waar je tegenaan loopt op je werk. En geloof me, ook al loop je er zelf tegenaan en voel je dat het niet lekker loopt, dan nog is het niet altijd duidelijk waar het ‘m in zit. Vaak kun je met kleine veranderingen heel veel positiefs bereiken.

Inzicht in jezelf

Daarnaast geeft het traject Rust en balans inzicht in jezelf, in wat jij nodig hebt. En als je weet wat je nodig hebt, kun je daar dingen voor organiseren en regelen, zodat je die kleine dingen kunt doen die het verschil maken.

Je krijgt ook inzicht in je stress in het traject, je leert concreet wat jij kunt doen op momenten van stress en hoe je stress kunt voorkomen.

Een veel gehoorde klacht van mensen met (kenmerken van) autisme is dat ze vaak zo moe zijn, die vermoeidheid hoor ik telkens weer terug. In het traject Rust en balans op je werk ga je daarom ook aan de slag met hoe je jouw vermoeidheid kunt voorkomen. Dit doe je onder andere door je grenzen goed aan te geven en helder te communiceren.

En als je dan veel geleerd hebt over jezelf, is het ook belangrijk om na een tijdje niet weer terug te vallen in je oude gedrag. Dat je een manier gevonden hebt om jezelf bij te sturen. Ook daar besteden we aandacht aan in het traject. En jij bepaalt natuurlijk zelf of je vertelt dat je autisme hebt op je werk of niet.

Werkgevers hebben vaak een potje voor coaching

Wist je trouwens dat werkgevers vaak een potje hebben voor medewerkers dat gebruikt kan worden voor persoonlijke coaching en trajecten zoals Rust en balans op je werk?

Ben jij wel klaar met het gebrek aan controle en overzicht, die vaak aanwezige vermoeidheid en gebrek aan energie? Kun jij hierin wel wat hulp gebruiken? Of kan ik je helpen bij het in gesprek gaan met je leidinggevende om te vertellen over je autisme?

Gratis ont-stress sessie

Vraag dan nu jouw gratis ont-stress sessie aan! In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Jouw ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten houden we in mijn praktijk of via Zoom.

Vraag jouw sessie nu hier aan.

 


Tags: , , , , , , , , , , ,

Geplaatst: 3 november 2022

Vertalen voor mensen met autisme

Vertalen voor mensen met autisme

Als autismecoach ben ik vaak een vertaler. Ik vertaal tussen mensen met (kenmerken van) autisme en de mensen om hen heen. Tussen werknemers en hun leidinggevende en/of hun collega’s. En tussen partners onderling en/of hun kinderen. Kortom, vertalen voor mensen met autisme en hun omgeving.

Door als autismecoach op deze manier te vertalen tussen mensen met (kenmerken van) ASS en mensen zonder ASS, ontstaat er begrip voor elkaar.

Begrip op je werk

Begrip voor elkaar zorgt ervoor dat collega’s hun best doen om duidelijk naar je te zijn over de dingen die ze van je verwachten. Dat je leidinggevende met je meedenkt over de dingen die je nodig hebt om je werk goed te kunnen doen. En dat je geholpen wordt bij de kleine aanpassingen die ervoor zorgen dat je niet al je energie kwijt raakt op je werk. Zodat er energie overblijft voor je leven buiten je werk om.

Naar mijn ervaring gaat dat meestal over kleine dingen die veranderd kunnen worden. Deze kleine dingen hebben vaak een heel groot positief effect. Duidelijkheid en aandacht, dat is voor iedereen belangrijk.

Begrip binnen je gezin

Begrip binnen je gezin zorgt ervoor dat je de ruimte krijgt om bepaalde dingen zo te doen zoals ze bij jou passen. Denk dan bijvoorbeeld aan even tot jezelf komen na je werk en daarna er weer voor je gezin kunnen zijn. Of in het weekend in je eentje naar het bos gaan, zodat je even bij kunt tanken.

Partners help ik om elkaar te begrijpen, zodat misverstanden en ruzies voorkomen worden en de sfeer in huis verandert er positief door. Dat je de fijne dingen van elkaar weer ziet en van samen dingen ondernemen kunt genieten.

De wereld vertalen

Vaak vertaal ik ook de wereld voor de mensen met (kenmerken van) autisme die ik coach.

Werknemers geef ik inzicht in wat ze voelen en wat ze daarmee kunnen doen. Ze leren hiermee dat ze zelf invloed hebben op de hun vermoeidheid. Zodat de vermoeidheid niet altijd alleen maar op hoeft te lopen, maar hoe ze op tijd voor ontspanning kunnen zorgen. Zodat ze hun werkdag wel op een goede manier vol kunnen houden en nog energie over hebben aan het einde van de werkdag.

Ook binnen mijn gezin vertaal ik

Ook binnen mijn eigen gezin is het regelmatig nodig om te vertalen. Aan onze jongste van 15 bijvoorbeeld, als hij een afspraak heeft in het ziekenhuis. Uitleggen wat ze gaan doen en wat de bedoeling van elke afspraak is. Wat ze ergens mee bedoelen. En ook van mijn zoon richting de arts, wat hij bedoelt als hij iets zegt en waar ze rekening mee kunnen houden.

Dat vertalen voor mensen met autisme vind ik erg fijn om te kunnen doen. Ik merk dat het daarbij vaak om kleine aanpassingen en verduidelijkingen gaat. En dat je met een beetje begrip een heel eind komt.

Hoe mooi zou het zijn als jij ook begrip in jouw omgeving krijgt en kunt geven!

Vermoeidheid

Naast dat vertaling een regelmatig terugkerend onderwerp is in mijn coaching, is vermoeidheid dat ook.

Veel mensen met (kenmerken van) autisme kampen met een (bijna) altijd aanwezige vermoeidheid. In onderzoeken geeft 81% van de ondervraagde mensen aan dat ze last van stress hebben. Die stress en vermoeidheid zorgt ervoor dat ze niet de dingen kunnen doen die ze belangrijk vinden of die van hen verwacht worden.

Herken jij jezelf in die vermoeidheid?

Herken jij je in die altijd aanwezige vermoeidheid, die er voor zorgt dat je veel dingen niet kunt doen? Download dan nu hier het gratis e-book Lepel-theorie, van vermoeidheid naar energie. En start met inzicht in jouw energie en hoe je die goed kunt verdelen over de dag of de week.

Ben jij op zoek naar vertaling?

Ben jij ook op zoek naar een stuk vertaling, van de mensen of de wereld om je heen naar jou en/of andersom? Op je werk of juist in je privé-leven?

Maak dan nu hier een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. De sessie duurt ongeveer een half uur en we bespreken waar jij tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Meld je nu aan voor jouw ont-stress sessie.


Tags: , , , , , , , , ,

Geplaatst: 27 oktober 2022

Diversiteit zoals autisme

Diversiteit zoals autisme

Aan de ene kant hebben mensen behoefte aan diversiteit. Diversiteit zoals autisme. We willen niet allemaal hetzelfde eten, drinken of dezelfde kleding dragen. Daarom zijn restaurants zo populair waar je allemaal kleine hapjes kunt bestellen. Je kunt steeds weer iets anders proberen. En komen er steeds weer nieuwe stijlen en kleuren in de mode.

Ook in de natuur houden we van diversiteit. Verschillende bomen in het bos en diverse bloemen in een weide. Zo veel mogelijk soorten vogels of paddenstoelen spotten als we aan het wandelen zijn. We houden er van om de ene keer naar het bos te gaan, dan weer naar een heide en vervolgens naar het strand.

We willen er ook bij horen

En aan de andere kan willen we wel allemaal bij elkaar horen. We dragen wat er op dit moment in de mode is en we kiezen massaal dezelfde vakantiebestemmingen. We doen dus ‘zoals het hoort’.

Als je je op je werk een beetje anders gedraagt dan de rest, bijvoorbeeld altijd alleen gaat wandelen in de pauze, dan ben je die rare, stille of saaie. Je hoort er dan meteen niet meer bij en wordt soms echt buitengesloten van de gesprekken in de groep of afdeling.

Het feit dat we er bij willen horen, dat we niet op willen vallen, doet geen goed aan het gebruik maken van de diversiteit onder mensen. En hoewel je op veel manieren naar diversiteit kunt kijken, heb ik het als autismecoach natuurlijk specifiek over mensen met autisme. Hoewel het een verzamelnaam heeft als (kenmerken van) autisme, is autisme een spectrum en zijn er ontelbare varianten van die kenmerken van autisme.

Er wordt veel gedacht vanuit problemen

Op dit moment wordt er nog veel gedacht vanuit de problemen die autisme met zich mee kan brengen. Dat je veel aanpassingen voor mensen met autisme dient te doen en dat je constant rekening met hen dient te houden.

Maar wat gebeurt er nu als je het op een andere manier bekijkt? Als je daadwerkelijk geïnteresseerd bent in wat iemand vindt, hoe iemand denkt en dat een andere kijk op de wereld niet persé iets slechts hoeft te zijn. Dat het juist ook heel positief kan zijn.

Positief is belangrijk

Het positieve is namelijk bijvoorbeeld, dat mensen met (kenmerken van) autisme dingen vaak op een andere manier doen dan dat we gewend zijn. En door dingen een keer op een andere manier te doen, ontdekken we nieuwe manieren. Nieuwe manieren die nog handiger zijn en beter werken dan hoe we het eerst deden.

Ook worden er door mensen met (kenmerken van) autisme zaken belicht waar nog niemand aan gedacht heeft. Terwijl dat detail cruciaal is voor het slagen van het doel. Dan kun je dus denken ‘oh, daar heb je hem weer’, maar je kunt ook denken ‘hé, wat handig, daar hebben we nog niet aan gedacht’.

En hoe saai zou het zijn als iedereen precies hetzelfde zou zijn…

Wat is fijn voor iemand met autisme

Daarnaast is het ook een feit dat veel dingen die voor mensen met (kenmerken van) autisme fijn zijn, voor iedereen goed werken. Zoals een rustige werkplek, to-the-point vergaderingen en duidelijke communicatie. Ook voor de mensen zonder (kenmerken van) autisme.

Dus sta eens open voor jouw collega die misschien wat anders is dan jij, die anders denkt en andere hobbies heeft. Misschien kun je er nog iets van leren.

Loop jij op jouw werk ook tegen dingen aan?

Heb jij ook last van je (kenmerken van) autisme op je werk? Ben je op zoek naar manieren waarop je je werk nog beter kunt doen, op een manier die bij jou past? En kun je daarbij wel wat hulp gebruiken?

Maak dan een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. In deze ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Het gesprek kan in mijn praktijk in Best gehouden worden of online.

Vraag nu jouw sessie hier aan.


Tags: , , , , , , ,

Geplaatst: 20 oktober 2022

Positieve kanten van autisme

Positieve kanten van autisme

Recent ontving ik een mail van een vrouw die mij sinds ongeveer een jaar volgt. Ik noem haar voor nu Anke. Anke schrijft dat ze met haar eigen kenmerken van autisme en het autisme van haar dochter van 5 tegen allerlei dingen aanloopt in het leven.

En soms ervaart ze het leven als lastig, iets wat jij zelf ook zult herkennen verwacht ik. Zowel op haar werk als in haar privé-leven loopt ze tegen dingen aan. Anke vertelt dat ze last heeft of heeft gehad van burn-out en depressie. Maar ook heeft ze regelmatig een vol hoofd, slaapproblemen, last van drukte en bijvoorbeeld moeite met het goed doorkomen van de feestdagen.

Positieve kanten

Anke herkent echter ook de positieve kanten van autisme. En gelukkig zijn die er ook. Soms zijn ze lastig te herkennen, omdat je tegen zoveel problemen aanloopt. Maar als je goed kijkt, kun je ze zien. En als je ze eenmaal ziet, dan kun je er ook van genieten.

Ze vroeg me daarom of ik ook over de positieve kanten van autisme schrijf. Nu heb ik het gevoel dat ik dat regelmatig wel doe in mijn berichten, maar ik wil er nu even echt de focus op leggen.

Iedereen is anders

En houd daarbij wel in je achterhoofd dat iedereen anders is, dus wat de één als positief ervaart, hoeft voor de ander zo niet te voelen. Ik kan natuurlijk ook niet alle positieve kanten van elke persoon met (kenmerken van) autisme benoemen. En niet elke eigenschap geldt voor iedereen met autisme.

Ik benoem een aantal positieve kanten van autisme, die ik in mijn praktijk en in mijn privé-leven tegen kom.

Eerlijk zijn

Ik merk dat veel mensen met (kenmerken van) autisme eerlijk zijn. Ze zeggen vaak wat ze vinden. En dan kunnen anderen wel vinden dat het niet goed gebracht wordt, maar wat mij betreft is eerlijk zijn altijd nog beter dan er omheen draaien en de waarheid verbloemen.

Als jij het idee hebt dat mensen met (kenmerken van) autisme niet eerlijk zijn, kijk dan eerst eens naar wat er gevraagd wordt.

Ik sprak een paar weken geleden een meisje van 12. Ze vertelde dat ze vaak de schuld krijgt van het opeten van ‘alle koekjes’. Ze ontkent dit en dan wordt er gezegd dat ze liegt. Maar, zegt ze, er waren al koekjes uit het pak en ik heb er nog 2 in laten zitten. Dat ze de 13 andere koekjes wel op heeft ontkent ze niet, maar ze ontkent wel dat ze ‘alle koekjes’ op heeft, want dat is niet waar.

Het goed willen doen

Veel mensen met (kenmerken van) autisme willen het graag goed doen. En dan kan het gaan over hun werk, en ook over de dingen in hun privé-leven. Ze zijn vaak op zoek naar een manier om er bij te horen, om het goed te doen, om te doen wat van hen verwacht wordt.

Maar ja, hoe weet je nu precies wat goed is, als er een onduidelijke taakverdeling is? Of als die ander jou gemengde signalen geeft, hij zegt dat het goed is, maar je merkt aan alles dat er ergens iets niet klopt.

Wat kan helpen is extra informatie vragen. En gaat het over terugkerende zaken, noteer dan die extra informatie. Indien het ook voor de volgende keer weer geldt, hoef je het niet nog een keer te vragen.

Dingen goed aanvoelen

Vroeger dachten ze dat mensen met autisme geen gevoel hadden. Nou, in mijn praktijk ervaar ik het zeker anders.

Mensen met (kenmerken van) autisme hebben vaak juist heel veel gevoel. Ze zijn super gevoelig voor sfeer, voelen aan wanneer de ander gemengde signalen geeft (zoals ik hierboven beschrijf) en voelen natuurlijk heel veel van de wereld om hen heen. Daar zit ook een stukje van het probleem, ze voelen zo veel, dat het lastig is om daar goed wijs uit te worden.

Mensen met (kenmerken van) autisme voelen niet altijd de aansluiting bij de rest van de wereld. Terwijl ze voor hun gevoel hetzelfde doen als anderen, horen ze er toch net niet bij, of doen ze toch net het verkeerde. Dat helpt natuurlijk niet om op jezelf en je gevoel te leren vertrouwen. Terwijl ze het zo goed aanvoelen vaak, dat er iets niet klopt, of dat iemand niet eerlijk is.

Dit zijn natuurlijk maar een paar onderwerpen van de positieve kanten van autisme. Ik kan er nog veel meer noemen die ik zie bij mensen in mijn praktijk en in mijn privé-leven, zoals:

Loop jij net als Anke ook tegen dingen aan?

Heb jij, net als Anke die mij mailde, ook last van je (kenmerken van) autisme? Zie je ook wel de positieve dingen, maar ervaar je ook problemen? En ben jij ook op zoek naar een manier om goed inzicht te krijgen in jouw autisme?

Maak dan een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. In deze ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Het gesprek kan in mijn praktijk in Best gehouden worden of online.

Vraag nu jouw sessie hier aan.


Tags: , , , , , , , ,

Geplaatst: 13 oktober 2022

Autisme en slaap

Autisme en slaap

Zo’n 25% van de algemene bevolking heeft last van slaapproblemen. Dit percentage is natuurlijk al vrij hoog. Bij mensen met autisme ligt dit percentage echter nog veel hoger: tussen de 40% en 80%.

Hoe slaap jij? Gaat dat goed of juist niet?

Ik leg eerst wat uit over autisme en daarna over autisme en slaap.

Wat is autisme?

Autisme kan er op heel veel verschillende manier uitzien. Ruim 1% van de Nederlanders, ongeveer 200.000 mensen, heeft een autismediagnose. Daarnaast zijn er nog heel veel mensen, ongeveer 4% – 800.000, die zich herkennen in kenmerken van autisme.

Zij laten hier vaak geen onderzoek naar doen, omdat ze zich wel redden op dit moment of ze hebben het zelf niet door, dat ze kenmerken van autisme hebben. Of door de complexheid van autisme, is het bij hen niet duidelijk genoeg naar voren gekomen dat ze autisme hebben, en krijgen deze mensen geen diagnose.

Dit kan voorkomen door bijvoorbeeld het goed aan kunnen passen aan wat er verwacht wordt, waardoor er te veel aangepast wordt aan de onderzoeker en antwoorden gegeven worden waarvan men denkt dat deze verwacht worden. Dit zie je vooral vaak bij vrouwen gebeuren, waardoor vrouwen niet altijd (meteen) de juiste diagnose krijgen.

Het aantal mensen dat te maken heeft met autisme – zoals ouders, broers, zussen, partners, leraren en zorgverleners – is natuurlijk vele malen groter.

Volgens psychiater en hoogleraar autisme Wouter Staal is autisme de ‘verzamelnaam voor gedragskenmerken die duiden op een kwetsbaarheid op de volgende gebieden: sociale interactie, communicatie, flexibiliteit in denken en handelen en het filteren en integreren van informatie.’

Gedragskenmerken

Wetenschappers wereldwijd doen al jaren intensief onderzoek naar autisme. Desondanks is nog altijd onbekend wat autisme nou precies is. Ook bestaat er geen ‘biomarker’ – zoals een bloed- of  DNA-test – waarmee autisme objectief kan worden vastgesteld. De diagnose wordt dan ook nog altijd gesteld op basis van gedragskenmerken.

Toch is er ook al veel wél bekend. Bijvoorbeeld over de problemen waar mensen met autisme tegenaan kunnen lopen, maar ook over hun sterke eigenschappen. Vooral op sociaal gebied ondervinden veel mensen met autisme regelmatig problemen. Hun ‘sociale intuïtie’ lijkt minder goed – of anders – te zijn ontwikkeld.

Informatieverwerking

Ook verwerken mensen met autisme informatie op een andere manier in de hersenen dan mensen zonder autisme. Dit geldt nadrukkelijk óók voor informatie die binnenkomt via de zintuigen. Veel mensen met autisme hebben te maken met sensorische over- of ondergevoeligheid.

Autisme heeft invloed op alle levensterreinen, in alle levensfasen. De mate waarin is sterk individueel bepaald en hangt vaak ook af van iemands levensfase. Met name tijdens overgangsperioden hebben mensen met autisme een relatief grote kans om vast te lopen als zij niet tijdig de juiste begeleiding krijgen.

Voorbeelden zijn de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs, van onderwijs naar stage/ werk of van thuis bij de ouder(s)/verzorger(s) wonen naar zelfstandig wonen. Maar ook levens-veranderende gebeurtenissen, zoals overlijden van een naaste, verbreken van een relatie of het krijgen van een ziekte.

Neurodiversiteit

Sterke punten die vaak in verband worden gebracht met autisme zijn onder andere: oog voor detail, analytisch denken, eerlijkheid, loyaliteit en technisch inzicht. Steeds vaker wordt dan ook de vraag gesteld of autisme per definitie altijd een ‘stoornis’ of ‘beperking’ is. Volgens de zogeheten neurodiversiteitsbeweging gaat het in essentie om een andere manier van zijn.

Bijkomende diagnoses

70% van de mensen met autisme kampt op enig moment in zijn leven met klachten als een stemmingsstoornis/depressie, een angst- en/of dwangstoornis, posttraumatische stress-stoornis (ptss), burn-out of een persoonlijkheidsstoornis. Dit noemen we co-morbiditeit. Bij de algemene bevolking is dit 40%.

Ook ADHD en epilepsie komen relatief vaak voor bij mensen met autisme.

Slaapproblemen

Je kunt je voorstellen dat wanneer je de wereld op bepaalde vlakken heel erg intensief beleeft, zoals overprikkeling, gevoelig zijn voor stress en depressie, etc. dat dit problemen geeft bij het krijgen van voldoende slaap. Bij mensen met autisme zit ‘m dat vaak in in slaap vallen en ook in het doorslapen.

Slaapproblemen zorgen ervoor dat je overdag minder goed functioneert. Vaak voorkomende slaapproblemen zijn slapeloosheid, een verkorte nachtrust, ’s nachts wakker worden en een onregelmatig slaap-waakritme.

Slaapproblemen en slaaptekort leiden vaak tot vervelende klachten zoals: vermoeidheid, snel geïrriteerd zijn, depressies, agressie, een minder goed functionerend geheugen en verminderde productiviteit.

Daarnaast leidt slaaptekort bij mensen met autisme vaak tot verergering van autistisch gedrag, angstsymptomen, emotionele stress en gedragsproblemen. Effectieve behandeling van slaapproblemen zal dus doorwerken in het algehele functioneren van de persoon met autisme.

‘Slaaphormoon’ melatonine

Uit diverse onderzoeken weten we dat het hormoon melatonine een grote rol speelt bij slaap. Het wekt slaperigheid op en handhaaft het dag- en nachtritme. De regulatie van melatonine in het lichaam blijkt genetisch bepaald.

Bij mensen met autisme werken bepaalde genen anders, waardoor er een melatoninetekort kan ontstaan. Hierdoor ontstaan vaak slaapproblemen. Uit onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld bij kinderen met autisme én een slecht melatonine metabolisme (wat leidt tot een groter melatoninetekort), meer beperkingen lieten zien in hun spel en verbale communicatie dan kinderen met autisme en een relatief goed melatonine metabolisme.

Door toediening van extra melatonine blijkt niet alleen de slaap te verbeteren, maar verminderen tegelijkertijd ook autistische symptomen, depressieve- , en angstklachten en terugtrekgedrag.

Angst en slaapproblemen

Ook psychosociale problemen kunnen voor slaapproblemen zorgen. Vooral angstklachten, die vaak voorkomen bij mensen met autisme, leiden tot een hoger risico op slaapproblemen. Door hun autisme hebben personen met autisme meer moeite dan anderen om samenhang zien in stukjes detail-informatie, waardoor veel situaties chaotisch en beangstigend kunnen zijn. Angst en stress kunnen vervolgens weer zorgen voor slaapproblemen.

Bijvoorbeeld: veel mensen met autisme proberen hun angst te controleren door middel van rituelen en stereotype gedrag. Verstoorde rituelen rond bedtijd kunnen zorgen voor meer angst en stress, wat vervolgens weer zorgt voor inslaapproblemen, een slechte slaapkwaliteit en ’s nachts wakker worden.

En op die manier kom je in een negatieve vicieuze cirkel terecht.

Ernst van autisme en slaapproblemen

Ook de ernst van het autisme lijkt gerelateerd aan slaapproblemen. Verschillende onderzoeken onder kinderen met autisme laten een relatie zien tussen de ernst van autistische symptomen en slaapproblemen. Kinderen met relatief ernstiger symptomen van autisme, bleken vaker een slaapstoornis te hebben dan kinderen die in mindere mate autisme hadden.

Dit verband kan op meerdere manieren uitgelegd worden. Aan de ene kant hebben kinderen met een ernstiger vorm van autisme meer problemen met communicatie en sociale interactie, wat kan leiden tot probleemgedrag tijdens bedtijd. Ook zijn deze kinderen vaak extra gevoelig voor prikkels uit de omgeving. Dit kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat ze angstig worden van tandenpoetsen vlak voordat ze naar bed gaan, waardoor ze minder makkelijk inslapen.

Aan de andere kant kunnen slaapproblemen en slaaptekort op hun beurt weer leiden tot voor een verergering van het autistische gedrag zorgen en dus de ernst van het autisme beïnvloeden.

Voorspellers van slaapproblemen bij volwassenen

Binnen het Nederlands Autisme Register (NAR) is onderzocht of slaapproblemen bij volwassenen met autisme, net als bij kinderen, gerelateerd zijn aan co-morbide angststoornissen en de ernst van het autisme.

De data-analyses zijn gedaan op de NAR-data uit 2013 en 2015. Uit de resultaten bleek dat vrouwen vaker slaapproblemen ontwikkelen dan mannen. Daarnaast lijkt het erop dat volwassenen met een co-morbide angststoornis een grotere kans hebben om slaapproblemen te ontwikkelen.

Slaapproblemen worden door deze groep vaker ervaren dan door volwassenen met autisme die geen co-morbide angststoornis hebben. Ook hebben volwassenen met een ernstigere mate van autisme een grotere kans om slaapproblemen te ontwikkelen dan volwassenen met een minder ernstige mate van autisme.

Tot slot lijken volwassenen met een lagere intelligentie ook vaker slaapproblemen te hebben dan volwassenen met een hogere intelligentie. Verder onderzoek met gevalideerde uitkomstmaten is nodig om mogelijke voorspellers voor slaapproblemen bij volwassenen met een ASS inzichtelijker te maken. De kennis van dergelijk onderzoek is essentieel voor de ontwikkeling van effectieve behandelingen voor volwassenen met autisme en slaapproblemen.

We kunnen dus wel concluderen dat veel mensen met (kenmerken van) autisme slaapproblemen ervaren, in verschillende mate natuurlijk. En dat door slaapproblemen hun autismekenmerken en de daarmee samenhangende problemen verergeren.

Een goede slaap is dus essentieel.

In mijn e-book ‘Lepeltheorie, van vermoeidheid naar energie’ schrijf ik ook een stuk over slaap. Download hier gratis het e-book en lees meer over slaap.

Bron : Nederlands Autisme Register (NAR)


Tags: , , , , , , , ,

Geplaatst: 6 oktober 2022

Rust en balans op je werk

Rust en balans op je werk

Je hebt er vast wel eens van gehoord of over gelezen, mijn traject Rust en balans op je werk. Dit traject geef ik meestal 1-op-1 in mijn praktijk of online.

Door het volgen van dit traject krijgen mensen met (kenmerken van) autisme inzicht in hun autisme en leren ze de tools om rust en balans aan te brengen in hun werk. Daardoor kunnen ze hun werk efficiënt doen en zitten ze lekker in hun vel. Verderop in dit stuk lees je hoe Sebastiaan (niet zijn echte naam) het traject ervaren heeft.

Groepstraject Rust en balans op je werk

Vanaf november start ik met een groepstraject ‘Rust en balans op je werk’ in mijn praktijk in Best. Veel mensen met (een vermoeden van) autisme vinden het spannend om in een groep mee te doen. Ze zijn bang dat het te vlug gaat allemaal, dat ze niet begrepen worden of dat raar gevonden worden.

Weet dat iedereen zich dat voor de eerste bijeenkomst af zal vragen. Maar gelukkig zie je vaak dat deelnemers het na die eerste bijeenkomst juist fijn vinden om samen over onderwerpen te praten. Om herkenning bij elkaar te zien en elkaar tips te kunnen geven.

De groep bestaat uit maximaal 6 personen en je kunt op donderdagochtend of zaterdagochtend mee doen. Er is voldoende ruimte voor je persoonlijke verhaal en we gaan praktisch aan de slag.

Doe jij ook mee?

Wil jij ontdekken of dit groepstraject iets voor jou is? Maak dan via de link onderaan dit bericht een afspraak voor een ont-stress sessie, zodat we kunnen bespreken waar je tegenaan loopt met je (kenmerken van) autisme en hoe ik je daarbij kan helpen. En als je je voor 15-10 inschrijft voor dit groepstraject, ontvang je ook nog een mooie korting.

Lees hier alle details over het groepstraject Rust en balans op je werk.

Hoe heeft Sebastiaan het traject ervaren

Ik heb je beloofd te vertellen hoe Sebastiaan het traject Rust en balans op je werk heeft ervaren. Hieronder lees je zijn verhaal.

Sebastiaan:

“Ik heb geleerd in het traject Rust en balans op je werk:

Esthers coaching vind ik prettig en persoonlijk. Ik zou dit traject aan willen raden aan mijn collega’s, veel van hen kunnen dit ook goed gebruiken. Doordat je inzicht krijgt, kun je effectiever werken. Daarnaast zorgt het bij mij ook voor stressreductie.

Het traject Rust en balans op je werk richt zich niet op het oplossen van eventuele problemen met autisme, maar Esther zoekt samen met jou naar dingen die je kunt beïnvloeden om beter in je vel te zitten.

Daarbij heeft ze natuurlijk veel ervaring met mensen met (kenmerken van) autisme. Voor mij was het sowieso ook een eyeopener dat ik kenmerken van autisme heb. Dit geeft weer wat specifiekere mogelijkheden om taken op een bepaalde manier aan te pakken. Het traject heeft daarom niet alleen de focus op autisme, maar zit veel breder en persoonlijker in elkaar.

Het traject Rust en balans op je werk krijgt van mij een 10.”

Ben jij ook op zoek naar inzicht in jouw autisme?

Ben jij net als ‘Sebastiaan’ ook op zoek naar een manier om goed inzicht in je eigen autisme te krijgen? En te leren hoe je je werk op een voor jou goede manier kunt doen?

Maak dan een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. En woon je in de omgeving van Best, dan bespreken we ook of het groepstraject iets voor jou kan zijn.

Vraag hier jouw sessie aan.


Tags: , , , , , , , ,