Geplaatst: 9 september 2022

Autistische burnout

Autistische burnout

Een burnout, daar heeft iedereen wel eens van gehoord verwacht ik. Maar wist je dat er ook zoiets bestaat als een autistische burnout? En dat dat toch net even wat anders is dan een niet-autistische burnout? Ik vertel je er meer over.

Circa 12-17% van de Nederlandse beroepsbevolking ervaart burnout-klachten (CBS, 2019). Dat gaat om heel veel mensen.

Over autistische burnout is nog niet heel veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Annelies Spek en collega’s hebben er een essay over geschreven dat is gepubliceerd in het Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme in 2021 (lees hier het volledige essay).

Wat is het verschil tussen een burnout en een autistische burnout?

Wat is dan eigenlijk het verschil tussen een niet-autistische burnout en een autistische burnout? Door de World Health Organization zijn in 2018 de volgende kenmerken van een burnout omschreven : gevoelens van uitputting, afstand/cynisme jegens het werk en een verminderd gevoel van professionele competentie.

Burnout is vaak werkgerelateerd

Je ziet hierin dat de nadruk ligt op werk-gerelateerde problemen. Nu is het natuurlijk niet zo dat je alleen een burnout kunt krijgen wanneer je werkt, maar daar ligt vaak wel de nadruk. De meeste mensen met een niet-autistische burnout krijgen problemen door bijvoorbeeld werkdruk en onderbezetting, problemen die voortkomen vanuit het werk en de werkomgeving.

Stress door het leven in zijn geheel

Bij een autistische burnout ligt het anders. Daarbij komen de problemen vanuit de stress die ontstaan door het leven in zijn geheel. Zie ook het onderzoek van Higgins en collega’s (2021).

Zij hebben ontdekt dat er bij een autistische burnout sprake is van significante mentale en lichamelijke uitputting en sociaal terugtrekken. Daarnaast worden één of meerdere van de volgende kenmerken vertoond:

Voorbeelden van problemen in het leven

In het kort wordt een niet-autistische burnout veroorzaakt door werkgerelateerde problemen. En een autistische burnout wordt veroorzaakt door allerlei oorzaken in het leven van iemand met (vermoeden van) autisme.

Denk dan bijvoorbeeld aan moeite hebben met het onderhouden van sociale contacten in je privé-leven en eventueel op je werk, proberen te voldoen aan verwachtingen van familie en leidinggevende, steeds maar blijven nadenken waardoor je niet goed slaapt, oververmoeidheid door constante prikkels en niet goed weten hoe hier mee om te gaan.

Als je dat zo leest, dan kun je je voorstellen dat iemand met (kenmerken van) autismespectrumstoornis (ASS) sneller in een burnout belandt dan iemand zonder ASS.

Mensen met autisme zijn gevoelig voor stress

En doordat mensen met (kenmerken van) autisme gevoelig zijn voor stress en het langer duurt voordat ze van stress en alle bijkomende problemen hersteld zijn, dient een autistische burnout ook echt anders aangepakt te worden dan een niet-autistische burnout. Het is belangrijk dat wanneer je een autistische burnout hebt, je begeleidt wordt door iemand met kennis van en ervaring met autisme.

Er dient voldoende rust aangebracht te worden en er dient gekeken te worden hoe je weer balans in je leven terug kunt brengen.

Rust en balans

In het traject Rust en balans op je werk ga je hiermee aan de slag. We bespreken de problemen waar je op je werk en in je leven tegenaan loopt. Je kunt dit traject 1-op-1 (kijk hier voor meer informatie) en in een groep volgen (kijk hier voor meer informatie).

Na het traject Rust en balans op je werk weet jij wat je nodig hebt om rust en balans in je werk en leven te krijgen en te houden. We gaan samen op een ontdekkingstocht naar hoe het voor jou goed werkt. En wat jij kunt doen om rust en balans te ervaren en een (autistische) burnout te voorkomen.

Werkgevers hebben vaak een potje voor coaching

Wist je trouwens dat werkgevers vaak een potje hebben voor medewerkers dat gebruikt kan worden voor persoonlijke coaching en trajecten zoals Rust en balans op je werk?

Ben jij wel klaar met het gebrek aan rust, balans, controle en overzicht op je werk en in je leven? En die vaak aanwezige vermoeidheid en gebrek aan energie? Kun jij hierin wel wat hulp gebruiken? Of kan ik je helpen bij het in gesprek gaan met je leidinggevende?

Gratis ont-stress sessie

Vraag dan nu jouw gratis ont-stress sessie aan! In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Jouw ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten houden we in mijn praktijk of via Zoom.

Vraag jouw sessie nu hier aan.


Tags: , , , , , , ,

Geplaatst: 1 september 2022

Overgevoelig en ondergevoelig

Overgevoelig en ondergevoelig

Gevoeligheid voor prikkels. Het is vaak een groot thema voor mensen met (kenmerken van) autisme.
Je kunt hierin twee varianten onderscheiden, overgevoelig of ondergevoelig.

Overgevoelig

Bij mensen met (kenmerken van) autisme die overgevoelig zijn voor prikkels, komen één of meerdere prikkels harder binnen dan bij mensen zonder (kernmerken van) autisme. Denk hierbij aan bijvoorbeeld geluiden, aanrakingen (ook van kleding bijvoorbeeld), geuren, beelden en pijn.

De prikkels komen heel heftig binnen en je kunt er niet omheen. Je hebt bijvoorbeeld heel veel last van een labeltje in je kleding, een radio in de auto, het gepraat van je collega’s om je heen of de parfum van een vriendin.

Jesse was heel gevoelig

Jesse uit mijn praktijk was vroeger heel gevoelig. Hij heeft een diagnose autisme. Pijn deed was bij hem veel erger dan bij andere kinderen. En ook bepaalde stoffen en labels vond hij maar vervelend. Nu hij studeert, is hij minder gevoelig geworden voor pijn, maar de stoffen kriebelen nog steeds heel snel.

Hij is ook gevoelig voor voedingstoffen. Hij is voor verschillende dingen allergisch. Gelukkig weet hij inmiddels hoe hij daar op een goede manier mee om kan gaan en heeft hij er daardoor minder last van.

Gevoelig voor energie en sfeer

Mensen met (een vermoeden van) autisme zijn, in tegenstelling tot wat ze vroeger dachten, vaak heel gevoelig voor energie en sfeer. Ze voelen aan wanneer anderen dingen verzwijgen of vrolijk doen in plaats van vertellen dat ze ergens mee zitten. Dit geeft onduidelijkheid en stress, wat ze voelen klopt dan niet met wat die ander bijvoorbeeld zegt.

Jesse heeft zijn gevoeligheid voor energie en sfeer van andere mensen en ruimtes hij nog steeds. Vroeger had hij daar echt veel last van. Maar door hier tijdens mijn begeleiding regelmatig aandacht aan te geven, kan hij op dit moment goed bij zichzelf blijven en daardoor heeft hij minder last van energieën en sferen van anderen.

Ondergevoelig

Zo gevoelig als Jesse was een aantal jaren geleden, zo ondergevoelig was Koen. Koen heeft een diagnose autisme. Vooral als je het over pijn hebt. Als Koen vroeger viel, dan veegde hij een keer over de plek die hij gestoten had en ging hij verder met spelen. Andere gevoeligheden zoals stoffen, labels, voeding en energieën heeft hij wel, net als Jesse. Maar weer net op een andere manier. Zo is iedereen met (een vermoeden van) autisme anders natuurlijk.

Het lijkt misschien best wel makkelijk, als je minder last van pijn hebt. Maar ook daar zitten nadelen aan verbonden.

Pijn wordt niet goed gevoeld

Als Koen zich gestoten had, en dat deed hij nogal vaak want hij klom overal op en probeerde alles uit, was het voor zijn moeder niet echt goed in te schatten of hij zich pijn had gedaan. Hij zette zich er zelf heel makkelijk overheen. Waardoor het soms zo was dat hij zich wel degelijk hard gestoten had en er bijvoorbeeld even gekoeld moest worden. Maar dat dit voor de mensen om hem heen niet duidelijk was.

Nu kan hij beter zijn grenzen aanvoelen

Nu is hij ouder en begint hij grenzen van zijn lichaam beter aan te voelen. Op dit moment loopt hij er soms tegenaan dat hij het wel voelt, maar niet op de juiste manier weet aan te geven. Ik zal je een voorbeeldje geven.

Als een arts vraagt of hij pijn heeft aan zijn voeten, die vrij vaak klachten geven, denkt Koen dat de arts vraagt of hij nu pijn heeft. Hij geeft dan als antwoord vaak ‘nee’. Terwijl hij de volgende dag op school eigenlijk niet van het ene naar het andere gebouw kan lopen als hij ook al gym gehad heeft, omdat zijn voeten zo’n pijn doen.

Vraag letterlijk nemen

Dat heeft natuurlijk minder met het voelen van prikkels te maken, maar meer met het interpreteren en begrijpen van wat er gevraagd wordt. Hij neemt de vraag heel letterlijk. En dat is weer een ander verhaal dat ook met autisme te maken kan hebben.

Zo zie je maar dat sommige gevoeligheden meer blijvend zijn (in het geval van Jesse en Koen tenminste) en met andere gevoeligheden kun je mee om leren gaan, waardoor je er minder last van hebt.

Hoe werkt dit bij jou?

Overgevoelig en ondergevoelig bij autisme. Hoe werkt dit voor jou?
In mijn begeleiding vind ik het belangrijk dat je inzicht krijgt in wat voor jou geldt en wat jij er mee wilt en kunt doen. Dan kun je sommige prikkels vermijden, andere prikkels leer je mee om te gaan en er blijven wellicht nog wat prikkels over waar je nog steeds last van hebt.

Je kunt dan wat lastige prikkels wegwerken. En dat kan je een hoop stress en energieverlies schelen gedurende een dag.

Hoe zit het bij jou? Hoe zit het met jouw prikkelverwerking? Ben jij overgevoelig of juist ondergevoelig? Of verschilt dit per onderwerp?

Vind jij het lastig om inzicht te krijgen in de prikkels waar jij last van hebt? Weet je van welke prikkels je meer last hebt en waarvan het fijn zou zijn om die te vermijden of te verminderen als dat kan? Of wil je er meer over leren?

Als je er meer over wilt leren, maak dan een afspraak voor een ont-stress sessie.


Tags: , , , , ,

Geplaatst: 21 augustus 2022

Stress en vermoeidheid bij autisme

Stress en vermoeidheid bij autisme

Zowel in mijn praktijk als autismecoach als in mijn privé-omgeving zie ik dat stress en vermoeidheid een enorme impact hebben op mensen met (kenmerken van) autisme.

De stress en vermoeidheid die mensen met ASS ervaren, wordt vaak als enorm overweldigend ervaren. Waardoor mogelijkheden om het anders te doen en er op

een goede manier mee om te gaan naar de achtergrond verdwijnen. Het lukt dan gewoon niet meer om uit die vicieuze cirkel te komen. Met alle gevolgen van dien.

En wees eerlijk, vermoeidheid kan ook enorm verlammend werken, waardoor je eigenlijk misschien wel weet dat je iets op een ander manier moet gaan doen. Maar dat je er eenvoudig de energie niet voor hebt om op te staan, laat staan om nieuwe dingen uit te proberen en te leren.

7 gebieden waarin het voor mensen met (kenmerken van) autisme vaak anders werkt

Ik leg in het kort de 7 gebieden waarin het voor mensen met (kenmerken van) autisme vaak anders werkt uit. Deze 7 gebieden worden over het algemeen gebruikt in de onderzoekswereld. Niet iedereen met autisme herkent zichzelf in deze omschrijving van autisme. Ieder mensen is natuurlijk ook anders. En gelukkig ontdekken en leren we dagelijks nieuwe dingen over autisme.

Voor mijn gevoel staan deze 7 gebieden in grote lijnen voor de dingen die bij mensen met (kenmerken van) autisme anders werken dan bij de zogenoemde neuro-typische mensen (mensen zonder autisme).

Niet alleen problemen

Waarbij ik het veel te ver vind gaan dat mensen met autisme in deze gebieden alleen maar problemen hebben. Het werkt vaak op een andere manier, mensen met autisme hebben in deze gebieden vaak wat extra input en duidelijkheid nodig. Op andere gebieden zijn mensen met autisme vaak weer beter, sneller en makkelijker dan neuro-typische mensen.

Als ik trouwens mensen met autisme schrijf, bedoel ik ook de mensen met kenmerken van een autisme spectrum stoornis.

De 7 gebieden waarin het voor mensen met autisme vaak anders werkt zijn:

Doordat het brein van mensen met autisme op deze 7 gebieden anders werkt dan het brein van mensen zonder autisme, kan onduidelijkheid ontstaan. En door onduidelijkheid ontstaan stress en vermoeidheid.

De klacht die ik van de meeste mensen met (kenmerken van) autisme hoor, is dat ze zo enorm moe zijn. Ze zijn zo moe, dat ze de week of dag maar amper volhouden. En die vermoeidheid wordt vaak veroorzaakt en in stand gehouden door de stress die ze ervaren.

Wat is stress?

Vrijwel iedereen heeft in bepaalde fases van zijn of haar leven stress. Denk maar eens aan het hebben van opgroeiende kinderen, een drukke baan, spanningen in je relatie, ruzie in de familie, het starten op een nieuwe school of een nieuwe baan. Soms ontstaat stress ook door angsten of depressiviteit, een laag zelfbeeld. Deze stress is voor mensen met en zonder autisme aanwezig.

Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van mensen optreedt als reactie op externe prikkels. Het is een verstoring van het evenwicht tussen draagkracht (wat je aan kunt) en draaglast (wat je te verduren krijgt).

Meestal geven omstandigheden je tijdelijk, een paar dagen of weken, stress. En daarna zakt het weer af.

Veel stress is niet gezond, je voelt je moe, het vermindert je weerstand, je kunt niet veel hebben van anderen en bent snel geïrriteerd. En als de stress dan maar door blijft gaan, word je nog vermoeider, je wordt gefrustreerd en alles wordt erger en erger.

Stress geeft onrust en je raakt uit balans. En het is super vermoeiend!

Gevolgen van stress en vermoeidheid

Het is voor iedereen anders wanneer je stress of vermoeidheid ervaart, of je nu wel of geen autisme hebt. Daarom is het heel goed om te kijken hoe het voor jou werkt, wat voor jou belangrijk is. Je kunt je hierin niet altijd goed vergelijken met een ander en dat hoeft ook niet.

Het effect van veel stress en vermoeidheid is dat je niet meer goed kunt nadenken. Iets wat je normaal heel makkelijk kunt doen of kunt besluiten, wordt ineens moeilijk om te doen of heel lastig om een besluit over te nemen. En alles wat lastig wordt om te doen kost energie, en daardoor wordt het allemaal nog lastiger en ervaar je nog meer stress. Als je niet uitkijkt kom je dus in een patroon terecht waar je niet meer makkelijk zelf uitkomt.

Stress en vermoeidheid beïnvloeden je leven

Sommige mensen wordt ook letterlijk ziek van het hebben van te veel stress en moe zijn. Hun lichaam geeft dan op. Ook kun je allerlei vage klachten krijgen van stress, zoals hoofdpijn, buikpijn, rugpijn, pijntjes die je al lang niet meer gehad hebt kunnen weer terug komen, etc. etc.

Stress heeft niet alleen invloed op jezelf, maar ook op de mensen om je heen. Je vindt het misschien lastig om ook nog contact met anderen te houden als je al veel druk ervaart. Of je reageert mopperig als iemand iets vraagt en die ander denkt ‘laat maar even zitten’.

Op die manier kan stress allerlei gebieden van je leven beïnvloeden en kan het makkelijk van een beetje stress naar heel veel stress en uiteindelijke tot stilstand komen, oftewel burnout, veranderen.

Stress en vermoeidheid bij (kenmerken van) autisme

In het onderzoek geven mensen die werken het volgende aan:

Bron : onderzoek Autismecoach (vraag hier het rapport aan)

Mensen met (kenmerken van) autisme hebben vaak veel last van stress

Als je zelf autisme hebt, heb je zeer waarschijnlijk meer last van stress dan mensen zonder autisme. Mensen met autisme zijn gevoelig voor stress, hun evenwicht is eerder verstoord en ze hebben lang de tijd nodig om weer te herstellen van de stress die ze gehad hebben.

Dit komt bijvoorbeeld door het anders binnen komen van prikkels in de hersenen, het moeite met begrijpen van andere mensen en situaties en het om gaan met veranderingen en onvoorspelbaarheden. Je bent hierdoor steeds in een verhoogde staat van alertheid en dat kost heel veel energie.overprikkeld stress vermoeidheid

Als je de stress die je ervaart en voelt negeert en er niets mee doet, of niets mee kunt doen, wordt de stress alleen maar erger. Dan hoeft er nog maar iets kleins te gebeuren en boem, het ploft.

Veel mensen hebben het door de week erg druk, met werk of school. Ze nemen zich dan voor om in het weekend uit te rusten. Of ze zeggen ‘straks heb ik vakantie en dan rust ik wel uit, dan tank ik wel weer bij’. En wat merken ze dan wanneer het eindelijk weekend of vakantie is.

Dan merken ze dat ze zo moe en uitgeblust zijn, dat ze nergens zin in hebben. Dat ze lamlendig op de bank hangen en voor de dingen die ze wilden doen, iets leuks met het gezin of vrienden, eindelijk dat ene klusje af krijgen, daar hebben ze dan totaal geen energie voor. Waardoor ze zich nog slechter gaan voelen, want nu is er niets van de leuke of noodzakelijk dingen gedaan en hebben ze er ook nog een schuldgevoel bij gekregen.

Hoe merk je dat je stress begint op te lopen en er actie nodig is:

Het is heel belangrijk om gedurende de werkweek je stress-level laag te houden en goed voor je eigen energie te zorgen. Zodat je zo weinig mogelijk last van die vermoeidheid hebt. Inzicht hebben in je eigen stress, hoe het voor jou werkt, helpt om er goed mee om te gaan en om het te kunnen voorkomen of zo klein mogelijk laten zijn.

De 5 stappen naar rust en balans op je werk

De 5 stappen die voor rust en balans op je werk gaan zorgen zijn de volgende:

  1. Bestudeer je (werk)week
  2. Inzicht in jezelf
  3. Wat werkt voor mij
  4. Grenzen stellen
  5. Onderhouden van wat je geleerd hebt

Per stap leg ik wat de stap inhoudt en waarom deze stap belangrijk is.

Stap 1 – Bestudeer je (werk)week

Als die enorme vermoeidheid die je steeds voelt, je telkens maar over komt, kom je niet makkelijk uit die vicieuze cirkel. Je blijft dan achter de feiten aanlopen en je vindt dan niet makkelijk een uitweg naar rust en balans.

Je neemt je elke keer voor om nu echt je rust te pakken. Maar doordat je te moe bent of doordat er toch steeds weer iets anders tussendoor komt, lukt dit niet goed. Waardoor je vermoeidheid en gevoel van te kort schieten steeds maar erger wordt.

bestudeer je werkweekEen goede eerste stap om dan te zetten is het bestuderen van je (werk)week. Zonder een duidelijk inzicht in je huidige situatie, kun je deze situatie namelijk niet verbeteren. Je hebt dan geen idee waar de knelpunten zich bevinden.

Door goed naar je (werk)week te kijken, krijg je inzicht in wat bijvoorbeeld de dagen zijn waarop je het heel druk hebt. En wat zijn de dagen waarop het lekker gaat.

Wat is het verschil tussen die dagen? Wat maakt dat het op de ene dag goed gaat en op een andere dag echt helemaal niet? En is die moeilijke dag elke week een moeilijke dag of hangt het ergens anders vanaf, bijvoorbeeld van hoe je slaapt of hoe je in je vel zit?

Kun je iets aan die dag aanpassen of kun je de taken in de week herverdelen, waardoor het beter past?

Door te kijken naar je (werk)week, krijg je inzicht

Het is belangrijk om naar je (werk)week te kijken, omdat je hierdoor inzicht krijgt. Inzicht in de situatie zoals deze nu is. En daarmee kun je ook zien wat er anders mag of kan. Wat bijvoorbeeld de moeilijkste dagen zijn en waarom deze dagen moeilijk zijn. En van daaruit kun je de juiste acties gaan nemen.

Een overvolle (werk)dag, zorgt er waarschijnlijk voor dat je de dag ervoor al stress hebt over de dag die gaat komen. En de dag na deze overvolle dag heb je de hele dag nodig om weer bij te komen.

Op die manier kost een overvolle (werk)dag je dus eigenlijk bijna drie dagen. Dan is het dus belangrijk om de dag voor en na een overvolle dag je agenda leeg te houden. Of te zorgen dat er wat taken van de overvolle dag naar een andere dag gaan, zodat de verdeling goed is.

Als je geen inzicht hebt in je (werk)week dan word je voor je gevoel geleefd. Dan loop je steeds maar achter de feiten aan en ga je steeds harder lopen. Hierdoor krijg je niet de tijd die je nodig hebt om weer tot rust te komen. Je gaat hiermee over je grenzen heen en je vermoeidheid wordt steeds erger. Je begrijpt dat je zo niet langer door kunt gaan.

Wat kun je dan wel doen?

De volgende dingen kun je uitproberen om een start te maken richting een goed verdeelde (werk)week:

– Bepaal wat voor jou de drukste dag is in de week en kun je iets van die dag op een andere dag doen of door iemand anders laten doen?
– Zorg voor voldoende beweging en/of rust op een dag. Heb je een zittend beroep, sta dan regelmatig op en loop even een stukje. Maak een ommetje in je pauze. Ben je veel in beweging tijdens je werk, neem dan voldoende pauze door te gaan zitten.
– Horen alle taken die op jouw to-do lijst staan bij jou, of kunnen anderen een deel overnemen?
– Wat heb jij nodig om door die drukke dag heen te komen? Kun je bijvoorbeeld de dag van tevoren al iets koken voor die dag?

Stap 2 – Inzicht in jezelf

In stap 2 ga je aan de slag met hoe het bij jou werkt. Wat heb jij nodig? Wat kun jij doen op momenten van stress en wat zijn bij jou tekenen dat de stress aan het oplopen is?

Het is heel belangrijk om te weten hoe stress bij jou voelt. Op het moment dat je het namelijk aan voelt komen, kun je nog actie ondernemen. Terwijl als je wacht tot je enorm overprikkeld bent, dan kun je meestal niets meer behalve dichtklappen of juist ontploffen.

De periode voor het dichtklappen of ontploffen is het moment dat je actie kunt
nemen, de voor jou juiste dingen kunt doen.

Maar hoe weet je nu hoe dat voor jou werkt, als je vaak ineens overvallen wordt door zo’n overprikkeling, waarbij je helemaal niets meer kunt of juist helemaal uit je dak gaat van boosheid? Die je echt niet aan voelt komen.

En dat anderen dan alleen maar extra vragen blijven stellen of verwijten naar je hoofd blijven gooien. Precies dat wat jij op zo’n moment niet kunt gebruiken.

Misschien voel je je daarna ook wel extra vervelend, omdat je merkt dat anderen je niet begrijpen en er niets mee kunnen.

Stress en overprikkeling kan je overkomen

Als je niets doet met het krijgen van inzicht in hoe het bij jou werkt, dan blijft stress en overprikkeling je overkomen en kun je het zelf niet op tijd stoppen. En dan blijf je dus in situaties komen, waarop je zelf geen invloed meer hebt. Omdat het al te ver is gegaan.

En die overprikkeling die steeds terug blijft komen, die zorgt er ook nog eens voor dat je vermoeidheid erg wordt en dat je op een bepaald moment helemaal niet meer weet waar je moet beginnen.

Terwijl je daar, als je er op de juiste manier mee aan de slag gaat, heel veel mee kunt doen. Door te leren hoe het bij jou werkt en door overprikkeling op tijd aan te voelen komen.

Wat kun je doen om die overprikkeling aan te voelen komen?

De volgende dingen geven je inzicht in jezelf en daarmee zie je je overprikkeling goed aankomen.

– Bepaal hoe jouw opkomende overprikkeling voelt. Waar krijg je last van? Wat gebeurt er met je op het moment dat je overprikkeld begint te raken? Hoe voelt het wanneer de stress aan het oplopen is?
– Door welke situaties wordt jouw overprikkeling en stress hoog? Hoe ziet zo’n situatie er uit? Wat gebeurt er?
– Van welke prikkels heb jij last? Heeft dat met horen, voelen, zien, ruiken, denken te maken.
– Wat heb je nodig na een moment van overprikkeling? En wat wil je juist niet? Kun je dit tegen de mensen in je omgeving vertellen, zodat ze hier rekening mee kunnen houden?

Stap 3 – Wat werkt voor mij

In deze stap is het heel belangrijk om goed duidelijk te krijgen wat jij nodig hebt in welke situatie. En ook wat je niet nodig hebt is heel belangrijk om te weten.

Op het moment dat je voor jezelf duidelijk hebt wat voor jou werkt, kun je hier zelf heel goed rekening mee houden. En als je dit dan ook nog aan de mensen in je omgeving kunt vertellen of laten zien, dan kunnen zij ook goed rekening met je houden.

Je kunt hiervoor een uitgebreid autismeprofiel maken, waarin precies staat wat je op welk moment nodig hebt. En wat je juist niet wilt. Op die manier kun je zelf met jouw autismeprofiel checken hoe de stress en overprikkeling er op een bepaald moment voor staat.

In een autismeprofiel maak je onderscheid in de fases groen (je zit lekker in je vel), oranje (de overprikkeling begint al op te lopen, je wordt al wat geïrriteerd) en rood (in deze fase probeer je in het begin nog alles ‘recht’ te houden, maar al snel verlies je de controle en knak je, oftewel je raakt totaal overprikkeld).

Vaak is het op het moment dat je stress hebt en overprikkeld begint te raken, heel lastig om op dat moment nog te weten wat je nu het beste kunt doen of laten. En door het in het autismeprofiel overzichtelijk te hebben, hoef je daar alleen maar op te kijken. Er staan suggesties op over wat je kunt doen.

Daarnaast kan dit profiel ook door anderen in je naaste omgeving gebruikt worden. Ook zij kunnen op momenten dat ze zien dat je veel stress hebt, op het autismeprofiel kijken wat je nu fijn vindt om te doen.

Als je geen autismeprofiel voor jezelf hebt, moet je elke keer zelf heel goed in de gaten houden of je stress oploopt. En dan ook nog op dat moment, waarop je al stress hebt, bepalen wat je kunt gaan doen om de stress naar beneden te krijgen.

Dat is vaak heel lastig en heel moeilijk om te doen. Vandaar dat het heel belangrijk is om van jezelf te weten wat voor jou werkt op momenten van stress en overprikkeling.

Wat is er belangrijk in een autismeprofiel:

– Hoe zien de fases groen, oranje, rood er uit?
– Wat gebeurt er na fase rood, dus wanneer je zojuist enorm overprikkeld was, wat is er in de fase daarna nodig?
– Hoe kun je deze fases aan anderen in je directe omgeving duidelijk maken?

Stap 4 – Grenzen stellen

Grenzen stellen, het is voor iedereen nodig en het is ook voor veel mensen heel moeilijk om te doen. Om lekker in je vel te zitten is het heel belangrijk om te weten wat bij je past, wat je nodig hebt en ook wat je niet nodig hebt.

En hier dan ook op een goede manier met anderen over kunnen praten. Op het moment dat jij je eigen grenzen kent en herkent, kun je ze met anderen bespreken en er op die manier voor zorgen dat anderen niet steeds over jouw grenzen heen gaan.

Maar ook voor onszelf is het heel belangrijk om onze grenzen te kennen. Zodat we goed voor onze energie kunnen zorgen en hiermee vermoeidheid, stress en andere klachten voorkomen kunnen worden.

Over je grenzen heen gaan

Wat zijn voorbeelden van manieren waarop er over je grenzen heen gegaan wordt en wat stress op kan leveren:

– onder druk gezet worden om een antwoord te geven
– geen tijd krijgen om een keuze te maken
– in een staat van overprikkeling toch iets moeten gaan doen
– gevraagd worden rekening te houden met anderen
– last hebben van bijvoorbeeld geluiden, zoals radio’s, gepraat of machines

Wanneer je geleerd hebt om op de goede manier jouw grenzen aan te geven, kun je dus:

– het heft in eigen hand nemen, dus je leven leiden op de manier waarop jij dat wilt en niet hoe andere
– toekomen aan je eigen behoeften en de gevoelens van frustratie verdwijnen
– gelijkwaardigheid creëren in de relatie met anderen en daarmee krijg je zelfrespect
– duidelijkheid aan de ander bieden. Een nee is dan ook een nee en daarmee is een ja ook een ja

Hoe geef je op een goede manier je grenzen aan:

– Bepaal op een moment dat je lekker in je vel zit welk deel van je leven niet loopt zoals je zou willen. Hoe kun je daarin zorgen dat je op dit stukje je grens aan kunt geven.
– Zorg dat het om te beginnen over een grens gaat op een klein, eenvoudig onderwerp.
– Oefen met het aangeven van grenzen met een familielid, vriend of vriendin die je goed kent. Zodat je even uit kunt testen hoe je je grens goed aan kunt geven en wat die ander dat bijvoorbeeld terug kan zeggen.
– Geef je grens aan op een rustige manier en wacht op de reactie. Kijk hoe je het beste kunt reageren op de reactie.
– Blijf oefenen, grenzen stellen is moeilijk om te doen voor bijna iedereen. Met oefenen zorg je dat het je steeds beter lukt.

Stap 5 – Onderhouden van wat je geleerd hebt

Stap 5 gaat eigenlijk voor over hoe kun je nu blijven doen wat je geleerd hebt? Natuurlijk kun je van alles leren over dingen die goed voor je zijn. En zolang je daar actief mee aan de slag bent, lukt dat vaak ook allemaal wel.

En na verloop van tijd gaat het steeds beter om goed voor jezelf te zorgen, om te weten wat je nodig hebt en om bijvoorbeeld je grenzen aan te geven. En het gaat zo goed, dat je er eigenlijk niet meer over na hoeft te denken. Denk je.

Wat je vaak ziet is dat na een tijdje je net niet meer alles doet waarvan je weet dat goed voor je is. Ach, die ene keer dat schema maken voor de komende week kan ik best wel overslaan. Dan doe ik het gewoon volgende week weer. Het gaat nu toch goed?

En van die ene keer overslaan, maak je het schema de week er na ook niet. En dan doe je ook een ander belangrijk ding een keer niet goed. En voordat je het weet, zit je weer midden in de stress en is de rust en balans op je werk ver te zoeken.

Daarom is het heel belangrijk om regelmatig een soort van onderhoud te plegen aan alles wat je geleerd hebt. Pak bijvoorbeeld een vast moment in de week om de komende week te bekijken. Wat staat er allemaal op de planning, waar dien je rekening mee te houden, wat moet er gebeuren?

Op die manier kun je tijdig bijsturen en gaat de week soepel verlopen.

En als het allemaal lekker gaat, ben je er ook zo mee klaar. Terwijl als je het een paar keer overslaat en je moet het weer op gaan pakken, dan wordt het vaak lastig. Dan moet je voor je gevoel weer bijna opnieuw beginnen en dat is jammer als je al zo ver gekomen was.

– Heb je een autismeprofiel gemaakt, bekijk het regelmatig of het nog klopt. Past het allemaal nog bij hoe je nu zelf bent.
– Sta er regelmatig bij stil hoe je je voelt, hoe gaat het met je, wat is er anders dan anders.
– Check soms ook met anderen die je vertrouwt hoe zij jouw zien. Wat merken zij aan je, zien ze dat het goed met je gaat of maken ze zich zorgen over je.

Hierboven heb ik je veel verteld over hoe je goed voor jezelf kunt zorgen en wat jij kunt doen om stress en vermoeidheid te voorkomen.

Kun jij ook wel wat hulp gebruiken?

Loop jij ook tegen problemen aan, in je werk, studie of privé-leven? En vind je het lastig om alles wat ik hierboven verteld heb zelf te gaan doen?

Maak dan nu hier een afspraak voor een gratis ont-stress sessie. Dan bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe je ik je daarbij kan helpen.

Jouw gratis ont-stress sessie houden we in mijn praktijk in Best of online. De sessie duurt ongeveer 30 minuten. Meld je nu hier aan!


Tags: , , , , , , , , , , , ,

Geplaatst: 14 juli 2022

Het wordt warm

Het wordt warm

en daar kan ik niet tegen

Als ik de weerberichten voor de komende tijd lees, dan word ik niet blij. Ze hebben het over temperaturen van 35 °C volgende week! Het wordt dus echt warm.

Ik heb het normaal bijna nooit koud en ik loop in de winter ook vaak in een shirt met korte mouwen rond. Je kunt je wellicht voorstellen dat ik niet blij word van temperaturen boven de 25 °C, laat staan 35 °C.

Voor mij is zo’n hoge temperatuur echt een prikkel waar ik niet zo goed mee om kan gaan. Het beïnvloedt alles wat ik wel en niet doe op zo’n dag, herken jij dat zelf ook?

Wat helpt mij als het zo warm is

Wat trek ik aan

Natuurlijk heeft de temperatuur effect op wat ik aan trek. Maar als je al vaak in shirts met korte mouwen rond loopt, kun je al vrij snel niet minder aan doen. Je bent ten slotte niet op het strand. Niet dat ik in de zomer op een strand te vinden ben, maar OK. Dat komt door de warmte en het feit dat ik snel verbrand.

Wat trek je dan aan, vraag je je misschien af. Ik doe een broek aan die lekker zit en een hemdje. Daar overheen trek ik een shirt met korte mouwen aan dat gemaakt is van een lekker dun stofje. Ik ga vooral voor comfort, doe ik trouwens ook in de winter 😊.

Ik vind het ook fijn om altijd sokken aan te hebben in mijn schoenen, dus ik trek gewoon fijne katoenen sokken aan en desnoods trek ik mijn schoenen uit als het echt te warm wordt.

Goed drinken en wat eten

Voor mij helpt het om tijdens warme dagen goed te drinken. Ik drink dan vooral thee in de vroege ochtend, tot ongeveer 10.00-11.00 uur. Daarna ga ik over op water. Gewoon kraanwater, niet te koud. Te koud voelt niet goed in mijn buik, dus dat doe ik niet.

Eten doe ik duidelijk minder op warme dagen. Ik probeer dan wel wat extra groeten en fruit te eten, zodat ik toch genoeg vitaminen binnen krijg. Maar echt warm eten zoals ik normaal doe, dat lukt op dit soort dagen niet. Vaak eet ik een stuk minder.

Niet te veel moeten

Op die warme dagen probeer ik ook niet te veel te moeten. Als ik op zo’n dag werk, dan ga ik naar de locatie en blijf ik daar binnen. Ik loop niet steeds naar buiten en weer naar binnen, dat voelt voor mij niet lekker.

Ben ik op zo’n hete dag vrij, dan doe ik de gordijnen en het rolluik lekker dicht en ga ik iets doen wat op mijn gemak binnen kan. Een boek lezen, een blog schrijven, een nieuw spel uitproberen, een film kijken, de foto’s op mijn telefoon uitzoeken, ik heb altijd wel iets te doen.

Maak je niet te druk

Probeer je op hete dagen niet te druk te maken. Zet jezelf een standje lager en relax. Op die manier ben je het liefste voor jezelf en kom je de hete dag(en) goed door.

Hoe ga jij om met warm weer?

Hoe ga jij om met warm weer, kun jij er goed tegen? Of is het je ook snel te warm? Wil je het me laten weten in een reactie?

Loop jij tegen dingen aan op je werk waar je last van hebt? De planning en organisatie van je werk of de omgang met je collega’s en leidinggevende? En kun je daar wel wat hulp bij gebruiken?

Gratis ont-stress sessie

Vraag dan nu jouw gratis ont-stress sessie aan! In deze ont-stress sessie bespreken we waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarbij kan helpen. Jouw ont-stress sessie van ongeveer 30 minuten houden we in mijn praktijk of via Teams.

Vraag jouw sessie hier aan.


Tags: , , , , , , ,

Geplaatst: 27 mei 2022

Het werd me teveel

Teveel, het werd me gewoon teveel

“En toen stond ik ineens te huilen op de gang, het werd me allemaal teveel.”

Dat was wat Wendy mij vertelde deze week over haar werkdag eerder die week.

Wendy herkent zichzelf in kenmerken van autisme en werkt onder haar niveau, misschien wel herkenbaar voor je. Eigenlijk vindt ze dat niet prettig, ze heeft een universitaire studie gedaan, dus ze zou meer moeten kunnen. En aan de andere kant merkt ze dat dit werk soms teveel voor haar is.

De werkdag van Wendy

De werkdag begon redelijk OK. Alle bureaus in het kantoor waar ze zit, waren die dag bezet, maar dat was goed te doen. Ze heeft fijne collega’s, dat gaat goed.

Een paar van haar naaste collega’s op kantoor hebben veel ervaring in de functie waarin ze zitten. Daardoor krijgen zij veel vragen van andere collega’s. Op zich natuurlijk prima.

Maar waar Wendy last van heeft is dat steeds de deur open en dicht gaat wanneer er nieuwe mensen iets komen vragen. Sommigen gaan er dan ook eens lekker uitgebreid voor zitten en beginnen te praten. Soms gaat het meteen over de vraag die ze willen stellen, anderen starten met een praatje over ‘koetjes en kalfjes’.

Je kunt je voorstellen dat al dat bezoek in het kantoor en de opengaande deur steeds, al energie kost voor Wendy. Het wordt dan snel teveel.

Plotselinge verandering / telefoondienst

Even later komt er een goede collega van Wendy binnen en roept ze naar Wendy dat zij de telefoon even bij dient te houden, want de collega gaat met haar team in werkoverleg.

De algemene telefoon aannemen is voor Wendy echt een crime om te moeten doen. Ze is bang dat ze te weinig informatie geeft, te veel vertelt of dat ze niet kan vinden in het systeem waar iemand naar vraagt. Dit geeft telkens een hoop onrust.

Op deze dag ging het voor haar gevoel echt niet goed, ze kreeg een boze klant aan de telefoon en wist door alle stress van die ochtend het antwoord gewoon niet meer te vinden. Terwijl ze het er normaal zo bij pakt.

Toen kwamen de tranen

Uitgeput en met een vol hoofd liep Wendy naar de gang. En daar kwamen de tranen. Ze is doorgelopen naar het toilet en is daar even blijven zitten om de tranen even te kunnen laten komen. Daarna was er wat spanning weg.

Gelukkig kwam er een lieve collega een tijdje later vragen of ze in de pauze een kopje koffie mee ging drinken verderop in de straat. Dat hielp ook wel om even rust te pakken. Waardoor het hoofd weer even op orde kon komen.

Wat kan ik als autismecoach doen?

Wat ik daar als autismecoach mee kan doen? Ik kan Wendy helpen om overzicht voor zichzelf te creëren gedurende zo’n werkdag. Met Wendy heb ik afgesproken dat ze spiekbriefjes gaat maken van de procedure die ze kan gebruiken op een moment dat ze het even niet meer weet.

En ook gaan we aan de slag met een lijstje van de dingen waarvan ze rust in haar hoofd krijgt en waar ze blij van wordt.

Wendy heeft die dingen natuurlijk wel in haar hoofd zitten, maar op stressvolle momenten kan ze die lijstjes in haar hoofd niet makkelijk vinden. Terwijl wanneer ze de lijstjes letterlijk op papier schrijft, in een specifiek schriftje, kan ze het er altijd even bij pakken. Zodat ze wel het goede kan doen of het juiste kan kiezen wat haar op dat moment helpt.

Herken jij zulke werkdagen?

Herken jij jezelf in zulke werkdagen, zoals Wendy die afgelopen week had? En wil je er meer over leren, om je werk goed te kunnen doen zonder dat het jou al je energie kost, om jezelf goed te leren kennen en te leven op een manier die bij jou past?

Doe jezelf een lol en gun jezelf een vrijblijvende afspraak voor een gratis ont-stress sessie. We houden de sessie in mijn praktijk in Best of online. De sessie duurt ongeveer een half uur en we bespreken waar jij tegenaan loopt in je werk en hoe ik je daarbij kan helpen.

Meld je nu hier aan voor jouw gratis ont-stress sessie.


Tags: , , , , , ,

Geplaatst: 21 mei 2022

Webinar Rust en balans op je werk

Webinar Rust en balans op je werk

Herken je dit:

* aan het eind van je werkdag helemaal op
* geen puf om ‘s avonds iets te doen
* geen energie op te koken
Misschien kost een werkdag je zoveel energie, door alle prikkels waar je de hele dag mee te maken krijgt.
Of maakt je dag je zo moe, omdat je steeds na aan het denken bent over de communicatie met je collega’s, leveranciers of klanten.
Of misschien zit je helemaal niet op de juiste plek qua werk, werk je onder je niveau of past het bedrijf niet goed bij je.

Moe naar huis

Al deze dingen kunnen ervoor zorgen dat je zo moe bent, dat je blij bent als het eindelijk tijd is om naar huis te gaan en je op de bank kunt ploffen.
Maar of je daar nou zo blij van wordt? Ik denk van niet. Maar wat dan wel?

Werkdag kost super veel energie

Veel mensen met (kenmerken van) autisme lopen hier tegenaan.
Hun werkdag volhouden kost super veel energie, waardoor ze niet hun talenten kunnen gebruiken op de manier die ze graag zouden willen. En dat is zo jammer.
Ben jij ook zo moe na je werkdag en ben je toe aan een verandering? Waardoor je wel nog iets anders kunt doen dan op de bank ploffen zodra je thuis bent? Omdat je nog energie over hebt voor je avond?

Webinar Rust en balans op je werk

Schrijf je dan nu hier in voor het gratis webinar Rust en balans op je werk dat ik binnenkort geef.
In dit webinar krijg je tips voor het krijgen van rust en balans op je werk. Zodat je weer controle krijgt over je werkdag, je de geplande taken af krijgt en voldoende energie hebt voor tijdens en na je werkdag.
Kun je op de aangegeven datum niet live deelnemen, schrijf je dan toch in. Je ontvang na het webinar een mail met daarin een link naar de replay.
Schrijf je nu hier in.



Geplaatst: 29 april 2022

Overprikkeld

Overprikkeld

Jeetje, eigenlijk ben ik al lang achter elkaar echt overprikkeld! Dit riep Floor, een klant van mij toen ik haar deze week sprak.

We spraken over hoe het met haar ging en hoe ze haar werk aan het afronden was voor haar vakantie. Ze wil haar werk altijd heel goed, of misschien zelfs wel perfect doen, waardoor ze steeds over haar grenzen gaat.

Overprikkeling bouwt zich op

Haar overprikkeling heeft zich langzaam opgebouwd, maar dat had Floor helaas niet in de gaten. Door de vragen die ik stelde tijdens ons gesprek, kreeg ze wel inzicht in waar haar overprikkeling vandaan komt. En dat is geweldig, want dan kun je er ook iets aan gaan doen. Zonder inzicht weet je niet waar te beginnen en je kunt je dan moedeloos voelen, omdat niets wat je probeert helpt.

Door inzicht te krijgen in wat je doet, wat je laat en wat je nodig hebt, kun je wel de juiste stappen zien die je kunt zetten.

Redenen van oplopende overprikkeling

Waardoor was de overprikkeling van Floor nu zo opgelopen? Dat had verschillende redenen. Ik zet ze hieronder voor je op een rijtje en ik leg ze daarna ook nog voor je uit.

Inwerken op het werk

Op dit moment verandert er veel op het werk van Floor. Er is een hele nieuwe structuur bedacht en taken zijn herverdeeld. Floor is het voor een groot deel eens met de herverdeling. Maar dat wil niet zeggen dat ze blij is met de veranderingen. Op dit moment is er op alle fronten verandering, zoals taken, teams en werkplekken. Ze heeft wel één geluk. Haar leidinggevende, die haar begrijpt en die haar alle ruimte geeft, die blijft haar leidinggevende.

Je kunt je voorstellen dat door deze nieuwe situatie op het werk, de overprikkeling oploopt. Daar komt nog bij dat Floor een fijne werknemer is die een hoog verantwoordelijkheidsgevoel heeft. Ze heeft begrepen dat ze tot het einde van dit jaar heeft om in te leren in haar nieuwe taken, en daar doet ze nu alles voor om te zorgen dat ze voor het einde van het jaar alle taken tot in de puntjes kent. Ook al gaat dat over haar grenzen.

Vaker op kantoor gaan werken

Door gewijzigde taken en dingen die nog even gedaan moesten worden voordat mensen er een tijdje niet zouden zijn, is Floor vaker naar kantoor gegaan dan dat ze normaal doet. Het thuiswerken geeft Floor rust en veel minder reistijd. Reizen met het openbaar vervoer naar haar werk geeft Floor veel prikkels en kost dus veel energie.

Slecht slapen

Doordat Floor op dagen dat ze naar kantoor gaat heel vroeg opstaat, slaapt ze die nachten vaak slecht. Ze is bang om niet wakker te worden van de wekker en om te kort te slapen. Slecht slapen kan je in een vicieuze cirkel brengen. Je slaapt slecht, wordt moe wakker, de dag komt heftig binnen, je raakt overprikkeld, daardoor slaap je slecht. En zo kan het je overkomen dat het dagen door gaat. En dat was dus ook wat bij Floor gebeurde.

Vrije dagen wegvallen

Om de week heeft Floor een dag vrij. Die dag is heel belangrijk voor haar. Die dag is ze lekker alleen thuis. Ze gebruikt deze dag echt om bij te tanken. Ze gaat alleen wandelen of fietsen, de rommelt wat en ze leest een boek. Ze hoeft die dagen tegen niemand te praten en dat geeft Floor rust.

De afgelopen weken zijn deze vrije dagen weggevallen om allerlei redenen of zijn ze anders ingedeeld. Bijvoorbeeld doordat haar gezin ook vrij was, of omdat ze een belangrijke vergadering op het werk had.

Geen tijd nemen voor ontspanningsoefeningen

Door de drukte en alle dingen die moeten, heeft Floor de ontspanningsoefeningen waarvan ze weet dat ze werken, niet echt goed gedaan. Het schoot er telkens bij in, ze nam er te weinig tijd voor.

Je kunt je voorstellen dat er bij Floor ongemerkt een aantal weken geweest zijn, waarop ze haar ontprikkeling, die normaal goed in haar structuur en ritme zit ingebouwd, niet heeft gehad. En als je dan niet uitkijkt, blijf je in de stroom vasthangen waarin de overprikkeling alleen maar oploopt.

Structuur aanbrengen

Gelukkig hebben we hier deze week samen naar kunnen kijken. En besefte Floor snel dat het een opeenstapeling van kleine dingen is, waardoor het nu even niet zo lekker loopt.

En dat je daar, door je structuur die werkt weer in terug te brengen, ook snel weer iets positiefs mee kunt doen. Dat je vandaag al kunt beginnen de dingen te doen die wel goed voor je werken. Bijvoorbeeld door het doen van haar ontspanningsoefeningen en te zorgen voor tijd alleen.

We hebben de dingen benoemd zoals ze nu zijn en we hebben een plan gemaakt hebben hoe Floor hier de komende weken mee om kan gaan. Door inzicht te krijgen in hoe het nu gaat en wat niet werkt, kun je daarna een plan maken hoe het wel gaat werken. En hoe je de dingen weer kunt doen die goed voor jou zijn.

Kun jij ook hulp gebruiken?

Kun jij ook wel wat hulp gebruiken, net als Floor? Misschien ben je op zoek naar manieren hoe je je werk kunt structureren, hoe je met veranderingen om kunt gaan, of hoe je goed voor jezelf kunt zorgen en je je grenzen aan kunt geven.

Ben jij op zoek naar hulp hiermee? Schrijf je dan nu in voor een gratis ont-stress sessie. In deze ont-stress sessie vertel jij waar je tegenaan loopt en bespreken we hoe ik je daarbij kan helpen.

Schrijf je nu hier in.

Nadat je je ingeschreven hebt, neem ik binnen 48 uur contact met je op om een afspraak te maken. De ont-stress sessie houden we online of in mijn praktijk in Best. De sessie duurt ± 30 minuten en is geheel kosteloos.

Voel je vrij om je aan te melden voor jouw gratis ont-stress sessie. Ik help je graag verder.

Schrijf je nu hier in.

 


Tags: , , , , , , , ,